Жаздың аптап ыстығында қыс туралы ойлау көпшілікке ерте көрінуі мүмкін. Бірақ нағыз дайындық дәл осы мезгілде басталады. Қыс келгенде құбыр қазып, қазандық жөндеп, электр желісін жаңартуға уақыт болмайды. Сондықтан жылу беру маусымына әзірлік – күн салқындағанда емес, күн күйіп тұрған шақта атқарылатын жұмыс.
Қызылордада бұл бағыттағы жұмыстардың қарқыны жаман емес. Облыс әкімі Мұрат Ергешбаевтың жаңа жылу-электр орталығы мен энергетикалық нысандарды аралап, дайындық барысын пысықтауы да осының дәлелі. Бұл – хаттама үшін жасалған сапар емес, миллиондаған адамның жайлы қысы үшін қажет бақылау.
Ең алдымен көзге түсетіні – жаңа жылу-электр орталығы. Түркиялық Aksa Energy компаниясының 215 миллиард теңге инвестициясы есебінен бой көтерген бұл нысан Қызылорданың энергетикалық әлеуетін жаңа деңгейге көтерді. Қазірдің өзінде станция толық қуатында жұмыс істеп, электр энергиясын өндіруде. Алдағы жылыту маусымында қала тұрғындары осы жаңа орталықтан жылу алады.
Бұл – жай ғана жаңа ғимарат емес. Бұл – өңірдің энергетикалық қауіпсіздігіне салынған инвестиция. Кезінде қуат тапшылығы, ескірген жабдықтар, апаттық жағдайлар жиі сөз болса, енді олардың алдын алуға нақты мүмкіндік пайда болды.
Алайда қуанышқа масайрап, барлық мәселе шешілді деуге әлі ерте.
Себебі жаңа станция іске қосылғанымен, ескі жүйенің мәселесі толық жойылған жоқ. «Қызылордажылу-электр орталығындағы» жылу энергия көздерінің 85 пайызының, жылу желілерінің 40 пайызының тозуы – алаңдататын көрсеткіш. Бұл жай ғана статистика емес. Бұл – әр қыста тұрғындарды мазалайтын жылу тапшылығының, құбыр жарылысының, жөндеу жұмыстарының басты себебі.
Сондықтан биылғы жөндеу жұмыстарына бөлінетін 5,5 миллиард теңге – шығын емес, қауіптің алдын алуға бағытталған қаржы. Жылу желілерін жаңарту, турбиналар мен қазандықтарды күрделі жөндеуден өткізу, автономды қазандықтарды қалпына келтіру – барлығы қысқы маусымның қалыпты өтуіне негіз болады.
Энергетика саласында «кейін жөндейміз» деген ұғым болмайды. Себебі бұл сала кешірімді көтермейді. Бір ғана ақау мыңдаған тұрғынды жылусыз қалдыруы мүмкін. Сондықтан профилактика – ең тиімді шешім.
Тағы бір маңызды мәселе – электр желілері. Қазіргі қоғамның өмірін электр қуатынсыз елестету мүмкін емес. Үйдегі тұрмыстық техникадан бастап, ауруханадағы медициналық құрал-жабдықтарға дейін бәрі электрге тәуелді. Қызылорда облысындағы он мың шақырымнан асатын электр желісі мен екі мыңнан астам қосалқы станцияның тұрақты жұмысы – күнделікті тіршіліктің кепілі.
Бүгінде халық саны өсіп, жаңа тұрғын үйлер салынып, өндіріс орындары көбейіп келеді. Бұл электр энергиясына түсетін жүктеменің де артқанын білдіреді. Демек, жаңа қуат көздерін іске қосумен қатар, тарату желілерін жаңғырту да уақыт талабы.
Соңғы жылдары Қызылордада өндіріс орындарының көбейіп келе жатқаны байқалады. Шыны зауыты, құрылыс материалдарын шығаратын кәсіпорындар, жаңа инвестициялық жобалар – бәріне тұрақты энергия қажет. Энергетикадағы жаңғыру осы өндірістердің де үздіксіз жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.
Халық үшін ең маңыздысы – миллиардтаған теңгенің игерілуі емес, оның нәтижесі. Қыс келгенде үй жылы болса, жарық сөнбесе, мектеп пен балабақша қалыпты жұмыс істесе, ауруханаларда жылу тұрақты берілсе – міне, нағыз нәтиже осы.
Инженерлік инфрақұрылымның қадірі көбіне бәрі дұрыс жұмыс істеп тұрған кезде байқалмайды. Бірақ бір күн жылу болмаса немесе жарық сөніп қалса, оның қоғам үшін қаншалықты маңызды екені бірден сезіледі.
Сондықтан энергетика саласына салынған әрбір инвестицияны жай құрылыс немесе кезекті жоба деп қарауға болмайды. Бұл – халықтың қауіпсіздігіне, өңірдің тұрақты дамуына және болашаққа салынған инвестиция. Қысқа дайындықтың сапасы – биліктің жауапкершілігін, ал қыстың жайлы өтуі – атқарылған жұмыстың нақты бағасын көрсетеді.