Қоғамның болашағын сөз еткенде ең алдымен жастардың әлеуеті мен мүмкіндігіне назар аударылады. Себебі елдің ертеңгі келбеті бүгінгі жас буынның біліміне, тәрбиесіне, еңбекқорлығына және қоғамдық белсенділігіне тікелей байланысты. Осы тұрғыдан алғанда, 12 тамыз – Халықаралық жастар күніне орай Қазалы ауданында ұйымдастырылған «Жастар – елдің ертеңі» атты мерекелік шара жас буынның қоғамдағы орнын айқындап, олардың жетістігін дәріптеуге бағытталған мазмұнды басқосу болды. Әйтеке би кентіндегі Орталық алаңда өткен кешке аудан әкімі Алмасбек Есмаханов қатысып, жастарды мерекемен құттықтап, олардың ауданның әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық дамуына қосып отырған үлесіне тоқталды. Бүгінде Қазалы ауданында 23 554 жас бар. Бұл аудан халқының 29,7 пайызын құрайды. Яғни әрбір үшінші тұрғынға жуық адам – жас буын өкілі. Бұл көрсеткіш жастар саясатының аудан үшін қаншалықты маңызды бағыт екенін аңғартады. Жастар санының жоғары болуы бір жағынан ауданның адами капиталының әлеуетін көрсетсе, екінші жағынан оларға сапалы білім, тұрақты жұмыс, кәсіп бастауға мүмкіндік, мәдени және спорттық орта қалыптастыру сияқты міндеттерді алға тартады. Сондықтан жастар мәселесін тек мерекелік іс-шаралар аясында емес, ауданның ұзақ мерзімді даму стратегиясымен байланыстыра қарастыру қажет. Қазіргі таңда жастардың қоғамдағы рөлі де айтарлықтай өзгерді. Бұрын жас буын көбіне болашақтың иесі ретінде қарастырылса, бүгінде олар – қазіргі қоғамдық үдерістердің белсенді қатысушысы. Жаңа технологияларды меңгеру, кәсіпкерлік бастамаларды жүзеге асыру, еріктілікпен айналысу, әлеуметтік жобаларға қатысу, шығармашылық пен спортта жетістікке жету – жастардың қоғамдық белсенділігінің нақты көрінісі. Қазалы ауданында жыл басынан бері жастардың қатысуымен 80-нен астам іс-шара ұйымдастырылып, оған 3700-ге жуық жас қамтылған. Бұл – жастармен жұмыс жүйесінің бір ғана көрсеткіші болғанымен, олардың қоғамдық бастамаларға деген қызығушылығының бар екенін аңғартады. Ең маңыздысы – ұйымдастырылған шаралардың мазмұны жастардың нақты қажеттілігіне сай болуы. Білім алу, кәсіби бағдар, жұмысқа орналасу, кәсіпкерлік, спорт, мәдениет, рухани тәрбие және бос уақытты тиімді өткізу бағыттарының қатар қамтылуы жастар саясатының кешенді жүргізілуіне мүмкіндік береді. Жастардың білім мен кәсіби дамуына жағдай жасау – олардың болашақтағы бәсекеге қабілеттілігін арттырудың негізгі жолы. Қазіргі еңбек нарығында дипломның болуы жеткіліксіз. Жас маманнан кәсіби біліммен қатар цифрлық сауаттылық, тіл білу, коммуникациялық қабілет, жаңа технологияларды меңгеру және үнемі өзін-өзі дамыту талап етіледі. Сондықтан аудан көлемінде жастардың білімін жетілдіруге, кәсіби бағдарын айқындауға және еңбек нарығына бейімделуіне бағытталған жобалардың маңызы зор. Бұл ретте жастардың туған жерінде білім алып қана қоймай, сол жерде еңбек етуіне жағдай жасау да маңызды. Себебі ауылдық жерлердің болашағы сол жерде қалып, елді мекеннің дамуына үлес қосатын білімді әрі белсенді жастарға тікелей байланысты. Жастарды қолдаудың тағы бір маңызды бағыты – олардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру. Осы орайда Қазалы ауданында мәдени және спорттық инфрақұрылымның дамуы көңіл қуантады. Аудан орталығында пайдалануға берілген Қазалы мәдени-демалыс кешені жастардың мәдени ортаға араласуына мүмкіндік берсе, өткен жылы ашылған «Руханият» орталығы олардың интеллектуалдық, мәдени және рухани дамуына жаңа кеңістік қалыптастырды. Бұл нысандардың маңызы ғимараттың салынуымен ғана өлшенбейді. Ең бастысы – жастардың сол мүмкіндіктерді қаншалықты тиімді пайдалана алатынында. Кітап оқу, пікірталас өткізу, шығармашылық үйірмелерге қатысу, тарихи-мәдени мұрамен танысу, түрлі жобаларды жүзеге асыру секілді жұмыстар жастардың ой-өрісін кеңейтіп, азаматтық ұстанымын қалыптастыруға ықпал етеді. Ал спорттық инфрақұрылымның дамуы жастардың денсаулығын нығайтып қана қоймай, олардың тәртіпке, мақсатқа ұмтылуға және командалық жұмысқа бейімделуіне әсер етеді. Биыл Әйтеке би кентінде, Бекарыстан би және Қожабақы ауылдарында заманауи спорт кешендерінің пайдалануға берілуі – ауыл жастары үшін маңызды мүмкіндік. Себебі спортпен айналысуға жағдай жасау арқылы жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастырып, салауатты өмір салтын қалыптастыруға жол ашылады. Сонымен бірге ауылдардағы спорттық нысандардың қолжетімді болуы аудан орталығынан шалғай орналасқан елді мекендердегі жастардың да өз қабілетін дамытуына мүмкіндік береді. Жастар саясатының нәтижесін тек ұйымдастырылған іс-шаралардың санымен бағалау жеткіліксіз. Оның нақты нәтижесі – жастардың өмірінде қандай өзгеріс болғанымен өлшенуі керек. Мәселен, бір жас кәсіп ашса, екіншісі тұрақты жұмысқа орналасса, үшіншісі спортта жетістікке жетсе, тағы бірі қоғамдық бастама көтеріп, туған ауылының мәселесін шешуге атсалысса – мұның бәрі жастар саясатының нақты нәтижесі. Осы тұрғыдан алғанда, Қазалыдағы белсенді жастарды марапаттау рәсімінің тәрбиелік мәні зор. Қоғамдық өмірге белсене араласқан, жастар саясатын дамытуға және тың бастамалар мен игі жобаларды жүзеге асыруға үлес қосқан бірқатар жасқа облыс және аудан әкімдерінің Алғыс хаттары табысталды. Мұндай марапат жастардың еңбегін бағалаудың ғана емес, басқа жас буынға үлгі көрсетудің де тиімді тәсілі. Себебі қоғамда өз еңбегімен жетістікке жеткен жастар көпшілікке танылған сайын, олардың қатарластарына деген мотивациялық ықпалы да артады. Халықаралық жастар күніне арналған апталық іс-шаралар барысында жоғары жетістіктерге жеткен жастарға арнайы марапаттар мен сыйлықтардың табысталуы да осы мақсатпен үндеседі. Жас адамның жетістігін дер кезінде бағалау оның өзіне деген сенімін арттырып, жаңа мақсаттарға ұмтылуына жол ашады. Бірақ жастардың барлығы бірдей қоғамдық белсенді немесе шығармашылық бағытта бола бермейтіні де ескерілуі тиіс. Кейбір жастардың негізгі мәселесі – жұмысқа орналасу, енді біріне кәсіп бастауға қаржылай немесе кеңестік қолдау қажет, тағы бірі сапалы білім алуға ұмтылады. Сондықтан жастармен жұмыс барысында олардың әртүрлі әлеуметтік топтарына жеке тәсіл қолдану маңызды. Жастар саясатының тиімділігі – белсенді жастарды ғана емес, қоғамнан шеттеу қаупі бар жас буынды да қамти алуымен бағаланады. Бұл тұрғыда аудан әкімдігі, білім беру ұйымдары, жастар ұйымдары, мәдениет және спорт мекемелері арасында тұрақты байланыс болуы қажет. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың жастарға үлкен сенім артуы да бекер емес. Өйткені бүгінгі жас – ертеңгі мемлекеттік қызметкер, дәрігер, мұғалім, кәсіпкер, инженер, ғалым, мәдениет және спорт саласының маманы. Қоғамның барлық саласында шешім қабылдайтын жаңа буын дәл бүгін қалыптасып жатыр. Сондықтан жастарға сенім арту олардың жауапкершілігін де арттыруы тиіс. Жас буын елден тек мүмкіндік күтпей, сол мүмкіндікті пайдаланып, өз бастамасын жүзеге асыруға ұмтылғаны маңызды. Туған жерге деген жауапкершілік те осы жерден басталады. Қазалының дамуына үлес қосу міндетті түрде үлкен мемлекеттік жоба жасаудан тұрмайды. Өз ауылын таза ұстау, қоғамдық жұмысқа араласу, білімін жетілдіру, кәсіп бастау, мәдени мұраны құрметтеу, спортпен айналысу, ерікті болу – мұның барлығы елге қызмет етудің қарапайым әрі нақты үлгілері. Жастар мерекесінің тағы бір маңызды тұсы – олардың мәдени және шығармашылық әлеуетін көрсетуге мүмкіндік беруі. Мерекелік кештің аудан өнерпаздарының концерттік бағдарламасына ұласуы, арнайы қонақ ретінде қазақ эстрадасының жарық жұлдызы Ернар Амандықтың өнер көрсетуі жастарға көтеріңкі көңіл күй сыйлап қана қоймай, мәдени ортаның да маңызын көрсетті. Өнерге қызығатын жас өзінің шығармашылық қабілетін сахнада шыңдап, көрермен алдында жауапкершілік алуды үйренеді. Ал мұндай орта жас таланттардың қалыптасуына ықпал етеді. Дегенмен жастарға арналған мерекелік шаралардың басты құндылығы концерт немесе ойын-сауықпен ғана шектелмеуі керек. Мұндай күндер жастардың мәселесін талқылауға, олардың ұсынысын тыңдауға, жаңа бастамаларға жол ашуға себеп болуы тиіс. Мерекелік формат пен нақты мазмұн қатар жүргенде ғана жастар саясатының қоғамдық әсері артады. Жалпы, Қазалыдағы Халықаралық жастар күніне арналған шара – аудан жастарының жетістігін атап өтіп, олардың ел дамуындағы жауапкершілігін тағы бір мәрте еске салған маңызды қоғамдық басқосу. 23 мыңнан астам жастың аудан халқының 29,7 пайызын құрауы – бұл саладағы жұмыстың ауқымды әрі жүйелі болуын талап етеді. Жастарға арналған мәдени, рухани және спорттық нысандардың көбеюі, түрлі іс-шаралардың ұйымдастырылуы, белсенді жастардың марапатталуы – дұрыс бағыттағы қадамдар. Ендігі маңызды міндет – осы мүмкіндіктердің барлығын жастардың нақты өмірлік нәтижесіне айналдыру. Білім алған, кәсібін бастаған, тұрақты жұмыс тапқан, спортта немесе өнерде биік жетістікке жеткен, туған жерінің дамуына үлес қосқан жас көбейген сайын ауданның да әлеуеті артады. Себебі жастар – елдің ертеңі ғана емес, бүгінгі қоғамның да қозғаушы күші. Олардың энергиясын дұрыс арнаға бағыттап, тың идеяларына мүмкіндік беріп, еңбегін бағалау – ауданның тұрақты дамуының маңызды шарттарының бірі. Сондықтан Қазалыдағы жастар саясатының басты өлшемі мерекелік шаралардың көптігі емес, сол шаралар мен қолдау тетіктерінің нәтижесінде өз болашағын туған жерімен байланыстыратын, білімді, еңбекқор, жауапты және белсенді азаматтардың қатарын көбейту болуы тиіс. Жастардың жалынды энергиясы мен жарқын көңіл күйіне ұласқан мерекелік кештің отшашумен қорытындылануы – мерекенің көркем нүктесі болса, оның негізгі мәні одан әлдеқайда терең. Ол – жас буынға артылған сенімді сезіндіру, олардың еңбегін бағалау және ел болашағын бірге қалыптастыруға шақыру.
