Қызылордадағы арық жүйелерін ретке келтіру және аяқсу жеткізу жұмыстары жүйелі сипат алып келеді.
Қызылорда үшін жазғы кезеңдегі ең өзекті мәселелердің бірі – қаланы көгалдандыру ғана емес, сол жасыл желекті сақтап қалуға мүмкіндік беретін су жүйесінің тұрақты жұмыс істеуі. Әсіресе аптап ыстықта аяқсудың үздіксіз берілуі қаланың санитарлық жағдайына, көшелердің көркіне және тұрғындардың жайлылығына тікелей әсер етеді. Осы тұрғыдан алғанда, қаладағы арық жүйелерін қалпына келтіру, тазалау және аяқсумен қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстардың маңызы ерекше.
Осы мәселеге қатысты облыс әкімі Мұрат Ергешбаев, қала әкімі Нұржан Ахатов және жауапты сала басшылары бірқатар нысанды аралап, атқарылып жатқан жұмыстардың барысын тексерді. М.Шоқай, Ж.Абдрахманов көшелері мен Б.Шөкенов атындағы саябақтағы жағдай қаралып, арық жүйелерінің жұмысы мен абаттандыру деңгейіне назар аударылды.
Бүгінде Қызылорда қаласында жалпы ұзындығы 98,6 шақырымды құрайтын 68 көшеде арық жүйесі бар. Оның ішінде үш көшеге ұзындығы 4,4 шақырым ірі лоток, 39 көшеге жалпы ұзындығы 68,6 шақырым кіші лоток орнатылған. Бұл – қаладағы су өткізу инфрақұрылымының ауқымын көрсететін нақты көрсеткіш. Алайда жүйенің болуы мен оның тиімді жұмыс істеуі – екі бөлек мәселе. Сондықтан арықтарды уақытылы тазалау, бұзылған бөліктерін қалпына келтіру және су айналымын қамтамасыз ету тұрақты бақылауды қажет етеді.
Қазір бұл жұмыстарға «Қызылорда тазалығы» мекемесінің жұмысшы тобы жұмылдырылған. Мамандар арық жүйелерін күтіп ұстау және қалпына келтіру жұмыстарын бекітілген жоспарға сәйкес жүргізуде. Мұнда ең маңыздысы – тазалық жұмыстарын науқандық сипатта қалдырмай, арықтардың жағдайын тұрақты бақылауда ұстау. Өйткені бітелген немесе бүлінген арық аяқсудың қажетті аумаққа жетуіне кедергі келтіріп қана қоймай, жауын-шашын кезінде судың жиналуына да себеп болуы мүмкін.
Алдағы кезеңде аяқсумен қамту көлемін арттыруға бағытталған бірқатар жоба бар. Соның бірі – Қызылжарма каналы қайта жаңғыртылғаннан кейін насос қондырғыларын орнатып, қаланың бірқатар аумағына аяқсу жеткізу. Сонымен бірге Әйтеке би және Қазыбек би көшелеріндегі аяқсу жүйесін қалпына келтіріп, насос арқылы су айналымын қамтамасыз ету көзделген.
Бейбарыс сұлтан көшесі мен Н.Назарбаев даңғылынан М.Шоқай көшесіне дейінгі аралықтағы арық жүйесін қалпына келтіріп, оны аяқсу жүйесіне қосу да жоспарланған. Бұдан бөлек, М.Шоқай, Е.Көшербаев және Жеңіс көшелерін аяқсумен қамтамасыз ету бағытында жұмыстар қолға алынған.
Бұл жобалардың барлығы бір қарағанда инженерлік инфрақұрылым мәселесі болып көрінгенімен, оның қала тұрғындарының күнделікті өміріне әсері айрықша. Себебі Қызылорда жағдайында көгалдандырудың тұрақтылығы ең алдымен суға байланысты. Ағаш пен гүл егу жеткіліксіз, оны сақтап қалатын жүйе де қатар жүруі керек. Демек, арық жүйесін дамыту – абаттандыру жұмыстарының қосалқы бөлігі емес, оның негізгі тіректерінің бірі.
Сондықтан жауапты сала мамандарының алдында тек белгіленген жұмыстарды орындау емес, олардың сапасы мен ұзақ мерзімді тиімділігін қамтамасыз ету міндеті тұр. Әсіресе насос қондырғыларының үздіксіз жұмысын, арықтардың тазалығын, судың қажетті нүктелерге дейін жетуін бақылау маңызды.
Аймақ басшысы жауапты мамандарға жұмыстарды белгіленген мерзімде, талапқа сай және сапалы аяқтауды тапсырып, қаладағы аяқсумен қамту мәселесін тұрақты бақылауда ұстау қажеттігін атап өтті.
Тексеру барысында тұрғындар жиі бас қосатын теміржол саябағындағы жағдай да назардан тыс қалмады. Мұнда тазалық, абаттандыру және көгалдандыру жұмыстары қаралып, тиісті тапсырмалар берілді.
Қала келбетін қалыптастыратын саябақтар мен көшелердің жасыл желегі – бір күнде жасалатын дүние емес. Оны қалыптастырумен қатар, сақтап қалудың тұрақты тетігі болуы қажет. Ал сол тетіктің бірі – дұрыс жұмыс істейтін арық және аяқсу жүйесі. Сондықтан Қызылордадағы бұл бағыттағы жұмыстардың нәтижесі ең алдымен тұрғындардың күнделікті сезінетін жайлылығымен өлшенбек.