Мәдениет – ұлттың рухани капиталы: Қызылордада шығармашылыққа қолдау күшейіп келеді.
Қоғамның дамуын тек экономикалық көрсеткіштермен ғана өлшеу жеткіліксіз. Өркениетті елдің басты байлығы – оның рухани әлеуеті, мәдениеті мен өнері. Сондықтан мәдениет саласына салынған әрбір инвестиция – ұлттың болашағына жасалған инвестиция. Қызылорда қаласында соңғы жылдары осы бағыттағы жұмыстар жүйелі сипат алып, мәдени инфрақұрылымды жаңғыртумен қатар, шығармашылық ортаны дамытуға, жас таланттарды қолдауға және тұрғындардың мәдени өмірге белсенді қатысуына ерекше мән беріліп келеді.
Саябақтар – мәдени өмірдің жаңа орталығы
Президент саябағы мен қалалық мәдени-демалыс паркінің қайта жаңғыртылуы олардың қызметін түбегейлі өзгертті. Егер бұрын бұл орындар тек серуендеуге арналған қоғамдық кеңістік болса, бүгінде олар ашық аспан астындағы мәдени сахнаға айналды.
Жаз мезгілі басталғалы бері бұл саябақтарда апта сайын концерттер, әдеби-музыкалық кештер, шығармашылық кездесулер, театрландырылған қойылымдар мен мәдени-танымдық бағдарламалар тұрақты ұйымдастырылып келеді.
«Сырлы саз» этно-фольклорлық ансамблі, «Мереке» вокальды-аспапты ансамблі, қалалық мәдениет үйлерінің өнерпаздары мен облыстық филармония ұжымдарының концерттері мыңдаған көрерменнің басын қосуда.
Әсіресе дәстүрлі «Ел іші – өнер кеніші» қалалық өнер байқауы халық шығармашылығын қолдаудың және жергілікті таланттарды танытудың маңызды алаңына айналды.
Бұл тәжірибе мәдениетті концерт залдарының қабырғасынан шығарып, халықтың күнделікті өмірінің бір бөлігіне айналдырудың тиімді үлгісі екенін көрсетеді.
Үйірмелер – таланттардың алғашқы мектебі
Қызылорда қаласына қарасты мәдениет үйлері мен ауылдық клубтар жанындағы шығармашылық үйірмелер бүгінде балалар мен жасөспірімдердің өнерге деген қызығушылығын дамытатын маңызды білім беру және тәрбие орталығына айналып отыр.
Ән, би, күй, домбыра, қылқобыз, театр, поэзия, жыр-терме сияқты бағыттар бойынша жұмыс істейтін үйірмелерде жүздеген бала өз қабілетін шыңдап келеді.
Бұл жүйенің тиімділігі нақты нәтижелерден көрінеді.
2026 жылдың алғашқы жеті айында ғана қала өнерпаздары 53-тен астам халықаралық, республикалық, облыстық және өңірлік байқауға қатысып, 383 өнерпаз жүзден астам жүлделі орынға ие болған.
Бұл көрсеткіштер шығармашылық жұмыстардың кездейсоқ емес, жүйелі жүргізіліп жатқанын аңғартады.
Халықаралық сахнадағы Қызылорда
Биылғы жылдың ең жарқын жетістіктерінің бірі – қала өнерпаздарының халықаралық деңгейдегі табыстары.
Әзербайжанның Баку қаласында өткен «KHAZAR–FOLK 2026» халықаралық байқауында Асқар Тоқмағамбетов атындағы қалалық мәдениет үйінің «AQMARAL» би студиясы 28 бишімен қатысып, 5 Гран-при және І орын жеңіп алды.
Бұл – халықаралық деңгейдегі жоғары нәтиже ғана емес, Қызылордадағы хореография мектебінің кәсіби деңгейінің дәлелі.
Сол сияқты Бакуде өткен «Bakının işıqları» халықаралық көпжанрлы байқауында Ақжарма ауылдық мәдениет үйінің өнерпаздары Гүлназ Рысбекова Гран-при, ал Мадина Алмасқызы І орын иеленді.
Қырғызстанның Бішкек қаласында ұйымдастырылған «Кенжетай» халықаралық фестивалінде де қызылордалық жас әншілер жоғары деңгейде өнер көрсетіп, бірнеше жүлделі орынға ие болды.
Бұл жетістіктер өңірдегі шығармашылық мектептердің халықаралық талаптарға сай жұмыс істеп жатқанын көрсетеді.
Би өнеріндегі серпіліс
Соңғы жылдары Қызылордада хореография ерекше қарқынмен дамып келеді.
Қызылжарма мәдениет үйінің «Нұр-ару» би ұжымы Алматыдағы халықаралық өнер байқауында Бас жүлдені жеңіп алса, Сәбира Майқанова атындағы мәдениет үйінің «Шаттық-І» би ұжымы бір жылдың ішінде бірнеше халықаралық фестивальдің Гран-при иегері атанды.
Ал Түркістан қаласында өткен «Oner tolkyny» халықаралық байқауында «AQMARAL» би студиясының бірден 4 VIP Гран-при, 3 Гран-при, ал «Арайлы» би тобының VIP Гран-при иеленуі – өңірдегі би өнерінің жаңа деңгейге көтерілгенінің айқын көрінісі.
Бұл нәтижелер кездейсоқ жетістік емес. Олар жылдар бойғы дайындықтың, кәсіби жетекшілердің еңбегі мен талантты жастардың табандылығының жемісі.
Дәстүрлі өнердің де тынысы кең
Қызылорда – жыр мен терменің, күй мен дәстүрлі әннің мекені.
Бұл бағыттағы үйірмелер де республикалық және облыстық байқауларда жоғары нәтиже көрсетуде.
«Насихат» жыр-терме үйірмесінің жетекшісі Жәнібек Жақсан облыстық байқауда І орын иеленсе, жас жыршы Қазыбек Шынбергенов бірнеше облыстық байқаудың жүлдегері атанды.
«Сарын» қылқобыз үйірмесінің тәрбиеленушісі Анель Қарымсақова халықаралық байқауда Бас жүлде жеңіп алды.
Бұл дәстүрлі өнердің жас буын арасында өз жалғасын тауып келе жатқанын көрсетеді.
Жас ақындардың жаңа буыны қалыптасып келеді
Әдеби шығармашылық та назардан тыс қалған жоқ.
«Қауырсын» жас ақындар үйірмесінің мүшелері облыстық мүшәйраларда бірнеше мәрте жеңімпаз атанып, өңірдегі жас әдебиетшілердің жаңа толқыны қалыптасып келе жатқанын дәлелдеді.
Сонымен қатар ақын Ғабит Кәдірбайдың облыстық жыр мүшәйрасындағы жүлделі орны кәсіби әдеби ортаның да белсенді екенін көрсетеді.
Инклюзивті өнердің мүмкіндігі
Мәдениет саласындағы маңызды бағыттардың бірі – инклюзивті шығармашылық.
Сәбира Майқанова атындағы мәдениет үйінің «Арман» инклюзивті театрының актрисасы Сая Абашеваның Қазақстан ұлттық құрамасы сапында халықаралық арбадағы теннис турнирінде және ел чемпионатында жүлделі орындарға ие болуы ерекше назар аудартады.
Бұл – ерекше қажеттілігі бар азаматтардың шығармашылықпен қатар спортта да үлкен жетістіктерге жете алатынын көрсететін жарқын мысал.
Ауыл таланттары – өңір мақтанышы
Қызылорда қаласына қарасты Белкөл, Талсуат, Ақжарма сияқты елді мекендердің өнерпаздары да республикалық және халықаралық байқауларда жоғары нәтижелерге қол жеткізуде.
Белкөл кентіндегі «Әл-Әзиз» ән үйірмесінің тәрбиеленушілері республикалық байқауда бірнеше жүлделі орынға ие болса, Талсуат ауылындағы «Ақкербез» би тобы республикалық байқаудың Гран-приін жеңіп алды.
Ал «Әсем әуен» домбыра үйірмесінің Бас жүлде иеленіп, халықаралық байқауға жолдама алуы ауылдық мәдениет ошақтарының әлеуетінің жоғары екенін дәлелдейді.
Мәдениет – ұлттың жұмсақ күші
Қазіргі халықаралық тәжірибеде мәдениет мемлекеттердің «жұмсақ күшінің» маңызды құралы ретінде қарастырылады.
Халықаралық фестивальдердегі жеңістер – тек жеке өнерпаздардың жетістігі емес, тұтас өңірдің мәдени әлеуетінің көрсеткіші.
Қызылордалық өнерпаздардың Әзербайжан, Қырғызстан, Грузия және Қазақстанның түрлі қалаларында жоғары нәтижелер көрсетуі – өңірдің шығармашылық мектебінің қалыптасқанын айғақтайды.
Қызылордада мәдениет саласы соңғы жылдары жаңа сапалық кезеңге көтеріліп келеді. Қайта жаңғыртылған саябақтардағы тұрақты мәдени бағдарламалар тұрғындардың рухани өмірін жандандырып, өнерді халыққа жақындатса, мәдениет үйлері мен ауылдық клубтар жанындағы шығармашылық үйірмелер жаңа таланттарды тәрбиелейтін маңызды орталыққа айналды.
Жүздеген өнерпаздың халықаралық, республикалық және облыстық байқауларда жүлделі орындарға ие болуы – жүргізіліп жатқан жұмыстың нақты нәтижесі. Бұл табыстарда үйірме жетекшілерінің кәсіби еңбегі, жас таланттардың ізденісі және ата-аналардың қолдауы үлкен рөл атқарады.
Алдағы уақытта да дарынды жастарды қолдау, шығармашылық ұжымдардың әлеуетін арттыру, мәдени инфрақұрылымды дамыту және Қызылорданың өнерін халықаралық деңгейде насихаттау бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасса, Сыр өңірі ұлттық мәдениеттің ғана емес, халықаралық шығармашылық кеңістіктің де маңызды орталықтарының біріне айналары сөзсіз.