Су тапшылығы жағдайында егін көлемін оңтайландырған аудан биыл өнімді ысырапсыз жинауға басымдық беріп отыр.
Қазалы ауданында биылғы егін орағы басталды. Қожабақы ауылындағы «Агро-Өркен» шаруа қожалығының алқабында өткен «Дала күні – 2026» шарасы – жыл бойғы диқан еңбегінің ең жауапты кезеңіне басталғанын аңғартты. Ендігі міндет – жаз бойы бапталған егінді уақытылы жинап, өнімді ысырапқа жол бермей қамбаға құю.
Ауыл шаруашылығы Қазалы үшін жай ғана экономикалық бағыт емес. Аудан халқының тұрмысымен, ауылдағы жұмыспен қамтылуымен және жергілікті шаруашылықтардың табысымен тікелей байланысты сала. Сондықтан алғашқы орақтың түсуі – шаруалар үшін ғана емес, тұтас аудан үшін маңызды оқиға.
Биыл Қазалыда 12 475 гектар ауыл шаруашылығы дақылы егілген. Оның 2447 гектарын күріш алқабы құрайды. Алайда су ресурстарының шектеулі болуы шаруашылықтарға бұрынғы қалыппен жұмыс істеуге мүмкіндік бермей отыр. Осыған байланысты аудан күріш көлемін өткен жылмен салыстырғанда 3189 гектарға қысқартқан.
Бұл – соңғы жылдары Сыр өңіріндегі егін шаруашылығында қалыптасқан жаңа жағдайдың нақты көрінісі. Суды көп қажет ететін дақыл көлемін оңтайландыру, су үнемдеу технологияларын енгізу және егісті әртараптандыру – ендігі кезеңнің негізгі талаптарының бірі.
Су мәселесі – егіннің тағдырын шешетін фактор
Қазалыдағы биылғы науқанның ерекшелігі де осында. Егіннің бітік шығуы тек диқанның еңбегіне емес, суару жүйесінің жағдайына да тәуелді.
Осы бағытта ауданда бірқатар инфрақұрылымдық жоба қолға алынған. Сол жағалаудағы 1-ГД, 2-ГД, К-3-2 коллекторлар жүйесін қайта жаңғыртуға республикалық бюджеттен биыл жұмысты бастауға 801,8 млн теңге бөлінген. Жобаның жалпы құны – 2 млрд 589,5 млн теңге.
Сонымен қатар «Нартай» каналына механикалық тазалау жұмыстарын жүргізуге 179,2 млн теңге қарастырылған. Каналдарды бетондау бойынша жеті жобаның құжаттары әзірленіп, бюджеттік өтінім берілген.
Мұның барлығы бір мәселені көрсетеді: бүгінгі егін шаруашылығы тек алқап көлемін ұлғайтумен емес, әр текше метр суды тиімді пайдаланумен өлшенуі тиіс.
Су тапшылығы жағдайында егістікті бұрынғыдай жүргізу мүмкін емес. Сондықтан ирригациялық жүйені жаңарту – ауыл шаруашылығына жасалған жай ғана инфрақұрылымдық инвестиция емес, ауданның азық-түлік қауіпсіздігі мен ауыл экономикасының тұрақтылығына салынған инвестиция.
Алда – ең жауапты кезең
«Дала күні» аясындағы жиында шаруалардың алдында тұрған нақты міндеттер де айқындалды. Ендігі жерде ауа райының қолайсыздығына қарамай, егінді белгіленген мерзімде жинау, өнімнің шашылып қалуына және жауын-шашынға ұрынуына жол бермеу маңызды.
Бұл ретте техниканың дайындығы, шаруашылықтардың ұйымдасуы, су жүйелерінің жағдайы секілді мәселелер шешуші рөл атқарады.
Егін жинау науқаны басталған тұста тағы бір өзекті мәселе – егістікке қараусыз малдың түсуі. Бұл шаруалардың бірнеше айлық еңбегіне залал келтіруі мүмкін. Сондықтан аудан әкімінің ауыл әкімдеріне, ветеринария қызметіне және полиция бөліміне бірлесіп жұмыс істеуді тапсыруы орынды.
Диқан еңбегінің бағасы – өнім
Қазалы даласына алғашқы орақтың түсуі – бір күндік салтанат емес. Оның артында көктемгі дала жұмысы, су күту, тұқым себу, егісті күтіп-баптау, шілденің аптап ыстығында маңдай тер төккен еңбек тұр.
Сондықтан биылғы науқанның басты көрсеткіші егіс көлемі ғана емес, әр гектардан алынатын өнім мен оны ысырапсыз жинау көрсеткіші болмақ.
Қазалы шаруалары үшін ендігі меже – егінді уақытында жинап, ел ырысын еселеу. Ал аудан үшін ұзақмерзімді міндет бұдан да ауқымды: су тапшылығына бейімделген ауыл шаруашылығын қалыптастыру, ирригациялық инфрақұрылымды жаңарту, су үнемдеу технологияларын көбейту және шаруалардың экономикалық тұрақтылығын қамтамасыз ету.
Алғашқы орақ – еңбек науқанының басталғанын білдірсе, соңғы өнім – сол еңбектің нақты нәтижесі болмақ. Енді Қазалы даласы сол нәтижені күтеді.