Су айдындарындағы қауіпсіздік мәселесі жаз мезгілінде ғана емес, адам өміріне қауіп төнетін кез келген уақытта басты назарда болуы тиіс. Әсіресе ауа райы ысып, тұрғындардың өзен-көлдерге барып демалуы көбейген кезеңде суға түсу мәдениеті мен қауіпсіздік талаптарын сақтау мәселесі өткірлене түседі. Осыған байланысты аудан әкімі Ардақ Ибраимовтың су айдындарындағы рейдтік шаралардың барысымен танысып, жауапты сала мамандарына қауіпсіздік жұмыстарын күшейтуді тапсыруы – алдын алу шараларына басымдық берудің көрінісі. Су – демалыс пен салқындықтың көзі болғанымен, қауіпсіздік ережелері сақталмаған жағдайда адам өміріне аса қауіпті ортаға айналады. Әсіресе белгіленбеген жерлерде шомылу – қайғылы жағдайлардың негізгі себептерінің бірі. Мұндай орындарда жағалаудың тереңдігі, су түбінің жағдайы, ағыс жылдамдығы алдын ала зерттелмейді, құтқару құралдары мен кезекшілік болмайды. Сондықтан «суға түсуге болмайды» деген ескерту тақтайшаларының орнатылуы немесе рейдтердің өткізілуі жай ғана формалды жұмыс емес, азаматтардың өмірін қорғауға бағытталған нақты алдын алу шарасы. Алайда қауіпсіздікті тек бақылаушы органдардың міндеті деп қарауға болмайды. Бұл жерде тұрғындардың өз жауапкершілігі де шешуші рөл атқарады. Қай жерде суға түсуге болатынын, қай жерде тыйым салынғанын біле тұра белгіленбеген орынға бару – адамның өз өміріне ғана емес, оны құтқаруға шығатын мамандардың өміріне де қауіп төндіреді. Әсіресе балаларға қатысты мәселе өте маңызды. Жазғы демалыс кезінде балалар мен жасөспірімдер өзен-көл жағасына үлкендердің бақылауынсыз баруы мүмкін. Бірнеше минутқа ғана қараусыз қалған бала үшін оның арты орны толмас өкінішке ұласуы ықтимал. Сондықтан ата-аналардың бақылауы, балаларға судағы қауіпсіздік ережелерін түсіндіруі және оларды су айдындарына жалғыз жібермеуі – ең тиімді алдын алу шараларының бірі. Аудан әкімінің «адамның өмірі бәрінен қымбат» деген ұстанымы осы мәселенің өзегін көрсетеді. Мемлекеттік органдардың басты міндеті – қайғылы оқиға болғаннан кейін әрекет ету емес, оның алдын алу. Бұл үшін рейдтік жұмыстар жүйелі түрде ұйымдастырылып, тұрғындарға түсіндіру жұмыстары тұрақты жүргізілуі қажет. Судағы қауіпсіздік бойынша бір рет ескерту жасап, бірнеше тақтайша орнатумен мәселе шешілмейді. Себебі адамдардың күнделікті әдеті мен қауіпке деген көзқарасын өзгерту үшін тұрақты ақпараттық жұмыс керек. Рейд кезінде тұрғындарға тыйым салудың себебін түсіндіру, қауіпсіз шомылатын орындардың бар-жоғын көрсету, балалардың қауіпсіздігіне ерекше назар аудару – профилактиканың маңызды бөлігі. Су айдындарындағы кезекшілік те осы жұмыстың бір тармағы. Қауіпті учаскелерді тұрақты бақылауда ұстау арқылы белгіленбеген жерде шомылуға ниетті азаматтарды дер кезінде тоқтатуға мүмкіндік бар. Әсіресе демалыс және мереке күндері мұндай бақылауды күшейту қажет. Себебі дәл осы уақытта су айдындарына баратын адамдар саны көбейеді. Сонымен бірге қауіпсіздік жұмысы тек күндізгі уақытпен шектелмеуі тиіс. Кейбір тұрғындардың кешкі уақытта немесе түнге қарай суға түсуге баруы да қауіп факторын арттырады. Сондықтан рейдтік шаралардың уақыты мен бағыты қауіп деңгейіне қарай жоспарланғаны дұрыс. Су айдындарына арнайы ескерту тақтайшаларының орнатылуы да маңызды. Бірақ тақтайша қою – қауіпсіздіктің соңғы нүктесі емес. Ескерту жазуы көрінетін жерде болуы, оның мазмұны түсінікті болуы және тұрғындар сол талаптардың орындалатынын білуі қажет. Егер тыйым салынған аумақта адамдар күн сайын суға түсіп, ешқандай бақылау болмаса, тақтайшаның өзі өзінің ескерту функциясын жоғалтады. Сондықтан ақпараттандыру мен нақты бақылау қатар жүруі керек. Бұл жерде жауапты мамандардың кәсіби жұмысы ерекше маңызға ие. Құтқарушылар, полиция қызметкерлері, жергілікті атқарушы органдар және басқа да жауапты құрылымдар бірлесіп жұмыс істеген жағдайда ғана қауіпсіздік шаралары тиімді болады. Әр органның міндеті нақты белгіленіп, ақпарат алмасу жолға қойылғаны жөн. Қауіпті жағдай анықталған кезде оған жедел әрекет ету мүмкіндігі де болуы тиіс. Су айдындарындағы қауіпсіздік мәселесін маусымдық науқан ретінде қарастырудың тағы бір кемшілігі – тұрғындардың қауіпсіздік дағдысы тұрақты қалыптаспайды. Су айдынына барған әр адам жүзу қабілетіне қарамастан қауіпсіздік ережесін сақтауы керек. Жақсы жүзетін адамның өзі ағысқа, аяқ астындағы шұңқырға, суық суға немесе аяқ астына ілінген затқа тап болуы мүмкін. Ал ішімдік ішіп суға түсу – қауіптің еселенуіне әкелетін факторлардың бірі. Сондықтан тұрғындарға түсіндіру барысында тек белгіленбеген жерде шомылу мәселесі емес, мас күйінде суға түспеу, балаларды бақылаусыз қалдырмау, суға секірмеу, белгісіз жерге сүңгімеу сияқты қарапайым талаптар да тұрақты айтылуы қажет. Қайғылы жағдайлардың алдын алуда мектептер мен білім беру ұйымдарының да рөлі бар. Балаларға оқу жылы аяқталғаннан кейін ғана емес, жыл бойы судағы қауіпсіздік туралы түсінік берілгені дұрыс. Себебі қауіпсіздік мәдениеті бір күнде қалыптаспайды. Бала суға қатысты қауіпті жағдайды ерте жастан түсінсе, оның кейінгі әрекеті де жауапты болады. Ал ата-аналар бұл тәрбиені күнделікті өмірде жалғастыруы керек. Қауіпсіздік мәселесінде «балам жүзе алады» деген сенім жеткіліксіз. Жүзу білудің өзі қауіпсіздік ережесін бұзуға себеп болмауы тиіс. Аудан әкімінің рейдтік шараларды күшейту туралы тапсырмасы осы профилактикалық жұмыстардың маңызын арттыра түседі. Ең бастысы, рейдтер тек азаматтарды анықтап, ескерту жасаумен шектелмей, нақты қауіп көздерін анықтауға бағытталуы керек. Қай аумақта адамдар жиі шомылады? Қай жерде балалар көп жиналады? Қай жердің жағалауы қауіпті? Қай учаскеде бақылау күшейтілуі қажет? Осындай сұрақтарға жауап беріліп, соған сәйкес қауіп картасы жасалса, алдын алу жұмысының тиімділігі артады. Жалпы, судағы қауіпсіздік – бір ғана мемлекеттік органның емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Билік қауіпсіздік жағдайын қамтамасыз етуге, мамандар бақылау мен түсіндіру жұмыстарын жүргізуге міндетті болса, тұрғындар белгіленген талаптарды сақтауға тиіс. Әсіресе ата-аналар балалардың өміріне қатысты жауапкершілікті ешқашан басқаға ысыра алмайды. Бір сәттік салғырттықтың салдары орны толмас өкінішке айналуы мүмкін. Сондықтан суға түсу маусымы аяқталғанға дейін рейдтік шаралардың тұрақты жүргізілуі, кезекшіліктің ұйымдастырылуы, ескерту тақтайшаларының сақталуы және түсіндіру жұмыстарының күшейтілуі қажет. Бірақ ең маңыздысы – тұрғындардың қауіпсіздік талаптарын өз еркімен орындауы. Өйткені маман әр адамның соңынан еріп жүре алмайды. Әр адам өз өміріне жауапты. Судағы қауіпсіздікке немқұрайлы қарамай, белгіленбеген жерлерде шомылудан бас тартып, балаларды бақылауда ұстап, қарапайым ережелерді сақтау арқылы ғана қайғылы жағдайлардың алдын алуға болады. Су – табиғаттың үлкен байлығы, алайда оны қауіпсіз пайдалану адамның санасына байланысты. Сондықтан аудан көлемінде жүргізіліп жатқан рейдтер мен түсіндіру жұмыстары жалғасын тауып, судағы қауіпсіздік мәдениеті тұрғындардың күнделікті әдетіне айналуы қажет. Өйткені бір адамның өмірін сақтап қалудың өзі барлық алдын алу жұмысының ең үлкен нәтижесі болып саналады.

БӨЛІСУ