Қазалы ауданында Спорт күніне орай сала спортшылары мен ардагерлеріне құрмет көрсетілуі – спорттағы бүгінгі жетістіктерді саралап, осы саланың қалыптасуына еңбек сіңірген азаматтардың еңбегін бағалауға мүмкіндік берген тағылымды шара болды. «Руханият» орталығында өткен кездесуде аудан әкімі Берік Сәрменбаев спортшыларды, жаттықтырушыларды және сала ардагерлерін кәсіби мерекемен құттықтап, спорттың қоғам өміріндегі маңызына тоқталды. Шын мәнінде, спорттың дамуын тек медаль мен жүлде саны арқылы бағалау жеткіліксіз. Оның әлеуметтік мәні әлдеқайда кең. Спорт – ең алдымен дені сау ұрпақ қалыптастырудың, жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастырудың, тәртіп пен жауапкершілікке тәрбиелеудің және елді мекендердің әлеуметтік белсенділігін арттырудың маңызды құралы. Сондықтан бүгінгі таңда бұқаралық спортты дамыту мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының біріне айналып отыр. Мемлекет басшысының ұлт саулығын нығайту, балалар мен жастарды спортқа кеңінен тарту, спорттық инфрақұрылымды жетілдіру жөніндегі тапсырмалары да осы мақсатқа бағытталған. Қызылорда облысында соңғы жылдары спорт саласына жасалған инвестиция мен инфрақұрылымдық өзгерістер осы саясаттың өңірдегі нақты көрінісін көрсетеді. 2022 жылдан бері аймақта 200-ден астам әлеуметтік нысанның бой көтеріп, оның 27-сінің спорт кешені болуы – спорттық мүмкіндіктердің кеңейіп келе жатқанын көрсетеді. Қызылорда қаласында 11 мың орындық жаңа стадионның пайдалануға берілуі де өңір спорты үшін елеулі оқиға. Бірақ спорт инфрақұрылымының көбеюі оның тиімді пайдаланылуымен ғана құнды. Яғни жаңа ғимарат салу – жұмыстың бір бөлігі ғана. Ең маңыздысы – сол нысандарға балалар мен жастардың тұрақты келуі, ауыл тұрғындарының спортпен айналысуына жағдай жасалуы, жаттықтырушылардың кәсіби әлеуетінің артуы және спортшылардың жоғары нәтижеге жетуі. Осы тұрғыдан алғанда, Қазалы ауданындағы көрсеткіштер көңілге қонымды. Бүгінде аудан тұрғындарының 44 пайыздан астамы тұрақты түрде спортпен шұғылданады. Бұл – жай ғана статистикалық көрсеткіш емес, халықтың салауатты өмір салтына деген қызығушылығының артып келе жатқанын көрсететін маңызды белгі. Аудан халқының 131 дене шынықтыру және спорт нысанында тегін спортпен айналысу мүмкіндігі де бұқаралық спортты дамытудың әлеуметтік негізін қалыптастырады. Әсіресе спортпен айналысу тек қала орталығындағы тұрғындарға емес, ауданның барлық елді мекендеріне қолжетімді болуы маңызды. Өйткені талантты спортшының барлығы бірдей аудан орталығында дүниеге келмейді. Ауылдарда да болашағы зор балалар көп. Оларға қажетті жағдай жасалған жағдайда ғана аудан спортының резерві қалыптасады. Қазалы спортшыларының биылғы жетістіктері осы жүйелі жұмыстың нәтижесін көрсетеді. Жыл басынан бері жергілікті спортшылар Азия чемпионаттарынан төрт медаль, республикалық жарыстардан 16 медаль, облыстық додалардан 199 медаль жеңіп алған. Бұл – бір жылдың аясында ғана емес, спорттық мектептердің, жаттықтырушылардың және спортшылардың ұзақ жылғы еңбегінің нәтижесі. Әсіресе облыстық жарыстардағы 199 медаль аудан спортшыларының бұқаралық және жоғары жетістіктер спорты бағытында да белсенді екенін аңғартады. Ал Азия чемпионаттарындағы жүлделер халықаралық деңгейде де Қазалыдан шыққан спортшылардың бәсекеге қабілетті екенін көрсетеді. Спорттағы нәтиже бір күнде келмейді. Оның артында баланың алғашқы жаттығуы, бапкердің күн сайынғы еңбегі, ата-ананың қолдауы, спортшының тәртібі мен табандылығы, жарысқа дайындық және көптеген сәтсіздіктен кейін қайта тұра білу қабілеті тұрады. Сондықтан спорттық жетістіктерді атап өткенде жаттықтырушылардың еңбегін бөлек бағалау қажет. Аудан әкімі де спорттағы жетістіктерді Сергей Тоқсанбаев, Шәкір Қиықбаев, Сұлтан Қобландин сияқты жаттықтырушылардың қажырлы еңбегімен байланыстырды. Сонымен бірге сала ардагерлері Пазылхан Абдулпаттаев, Мектепхан Елеусінов, Болат Рысмахан және басқа да спорт жанашырларының еңбегі ерекше аталды. Бұл – спорттағы сабақтастықтың маңызын көрсететін тұс. Қазіргі спортшының жеңісі – бүгінгі дайындықтың нәтижесі болғанымен, оның негізі бірнеше ондаған жыл бұрын қаланған болуы мүмкін. Ардагерлер өз кезеңінде спорт мектебін қалыптастырып, балаларға бағыт-бағдар берді, жаттықтырушылардың жаңа буынын тәрбиеледі. Бүгінгі спортшылар сол еңбектің жалғасы. Сондықтан спорт ардагерлеріне құрмет көрсету – өткенді еске алу ғана емес, қазіргі буынға спорттағы дәстүрдің маңызын түсіндіру. Қазалы спортының тағы бір ерекшелігі – спорт түрлерінің әртараптануы. Мұны көгалдағы хоккейден Қазақстан чемпионы атанған жерлестер Қарлығаш Болғанбаева мен Гузаль Пахабадиннің жетістігінен де көруге болады. Қыздар арасындағы Қазақстан чемпионатында жеңіске жеткен спортшылардың Жапонияда өтетін Азия чемпионатына қатысуы – аудан спортының халықаралық деңгейге шығу мүмкіндігінің бар екенін көрсетеді. Бұл жерде әйелдер спортының дамуына да ерекше назар аударған жөн. Қыз балаларды спортқа тарту – тек медаль үшін емес, олардың денсаулығын нығайту, өзіне деген сенімін арттыру, көшбасшылық қасиетін қалыптастыру тұрғысынан маңызды. Сондықтан Қарлығаш пен Гузальдің жетістігі өзінен кейінгі қыздарға мотивация беретін жақсы үлгі бола алады. Аудан спортшыларының мемлекеттік қызметшілер арасындағы облыстық спартакиадада екінші орын алуы да назар аударарлық нәтиже. Бұл спорттың тек кәсіби спортшылармен шектелмейтінін көрсетеді. Ересектердің, мемлекеттік қызметшілердің, еңбек ұжымдарының спортқа араласуы қоғамдағы салауатты өмір салтын қалыптастыруға ықпал етеді. Спорт мәдениеті күнделікті өмір салтына айналғанда ғана бұқаралық спорттың шынайы нәтижесі көрінеді. Осы ретте аудан бойынша 44 пайыздан астам тұрғынның тұрақты спортпен шұғылдануы – жақсы көрсеткіш болғанымен, бұл межемен тоқтап қалуға болмайды. Керісінше, алдағы міндет – спортпен айналысатын тұрғындар үлесін одан әрі арттыру. Ол үшін спорт алаңдарын көбейту ғана емес, тұрғындарға қолжетімді секциялар мен үйірмелер санын арттыру, балалар спортына көңіл бөлу, ауылдардағы спорт мамандарының жағдайын жақсарту, спорттық құрал-жабдықтарды жаңарту қажет. Әсіресе жасөспірімдер арасындағы спорттық резервті жүйелі түрде қалыптастыру маңызды. Бүгінгі жеткіншек ертеңгі чемпион болуы мүмкін. Бірақ оның қабілетін уақытында байқамаса, спорттан кетіп қалуы ықтимал. Сондықтан ауданның спорттық стратегиясында балалар мен жасөспірімдер спорты негізгі бағыттардың бірі болуы тиіс. Тағы бір маңызды мәселе – спорттық нысандардың қолжетімділігі мен сапасы. 131 спорт нысанында тегін спортпен айналысу мүмкіндігі бар екені қуантады. Ендігі міндет – олардың барлығы тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Ауылдағы спорт залдарының немесе алаңдардың белгілі бір уақытта ғана пайдаланылып, қалған кезде бос тұруы тиімсіз. Әр нысанның нақты жүктемесі, оған қатысатын тұрғындар саны және өткізілетін спорттық шаралар сараланып отырғаны дұрыс. Сонда инфрақұрылымға салынған қаржының қайтарымы да нақты көрінеді. Спорт саласының дамуына демеушілер мен кәсіпкерлерді тарту да маңызды. Мемлекеттік қолдау негізгі рөл атқарғанымен, спорттың барлық бағытын тек бюджет қаражаты арқылы дамыту қиын. Жергілікті кәсіпкерлердің спорт мектептеріне, жас спортшыларға, жарыстарға қолдау көрсетуі ауданның әлеуметтік жауапкершілік мәдениетін қалыптастырады. Сонымен бірге мұндай қолдау талантты балалардың республикалық және халықаралық жарыстарға қатысу мүмкіндігін кеңейтеді. Жалпы, Қазалы ауданындағы спорттың бүгінгі көрінісіне қарап, бұл салада белгілі бір жүйенің қалыптасып келе жатқанын байқауға болады. Бір жағынан, бұқаралық спортқа қатысатын тұрғындардың үлесі жоғарылап келеді. Екінші жағынан, спорттық инфрақұрылым кеңеюде. Үшінші жағынан, жергілікті спортшылар облыстық, республикалық және халықаралық деңгейдегі жарыстарда нәтиже көрсетіп жүр. Төртінші жағынан, сала ардагерлерінің тәжірибесі мен бүгінгі жаттықтырушылардың еңбегі сабақтастық тауып отыр. Енді осы төрт бағытты бір жүйеге біріктіру маңызды. Спорттағы басты мақсат тек чемпион шығару емес, дені сау қоғам қалыптастыру. Ал чемпиондардың көптеп шығуы – сол бұқаралық негіздің заңды нәтижесі. Қазалының 44 пайыздан астам тұрғынының спортпен тұрақты айналысуы осы тұрғыдан алғанда маңызды көрсеткіш. Бірақ болашақта бұл көрсеткіштің одан әрі өсуі ауданның әлеуметтік дамуына да оң әсер етеді. Өйткені спортпен айналысатын қоғамда жастардың бос уақытын тиімді өткізу мүмкіндігі артады, зиянды әдеттерден аулақ болуға ықпал етеді, адамдардың физикалық белсенділігі мен өмір сапасы жақсарады. Сондықтан Спорт күніне орай ардагерлер мен спортшыларды марапаттау – бір күндік мерекелік рәсім емес, осы саланың қоғам үшін маңызын тағы бір мәрте көрсеткен шара. Облыс және аудан әкімінің алғыс хаттарымен марапатталған азаматтардың еңбегі де назардан тыс қалмауы тиіс. Себебі спортты алға сүйрейтін күш тек спортшының өзі емес. Оның артында жаттықтырушы, дәрігер, мұғалім, ұйымдастырушы, ата-ана, демеуші және спорт ардагерлері тұрады. Бір адамның жеңісі – тұтас команданың еңбегі. Сондықтан бүгінгі чемпиондарға құрмет көрсету арқылы ертеңгі чемпиондарға жол ашатын орта қалыптастыру қажет. Қазалыда мұндай әлеует бар. Ендігі міндет – бар мүмкіндікті тиімді пайдаланып, спорттық инфрақұрылымды сапалы мазмұнмен толықтыру, ауыл спортына ерекше көңіл бөлу, балалар мен қыздар спортын дамыту және халықаралық деңгейдегі жетістіктер санын арттыру. Ал ардагерлердің тәжірибесін жас буынға жеткізу – осы жұмыстың маңызды бөлігі. Спорттағы сабақтастық сақталған жерде нәтиже де тұрақты болады. Бүгінгі марапат – өткен еңбекті бағалау болса, ертеңгі мақсат – сол еңбектің жалғасын қалыптастыру. Қазалы спортшыларының Азия чемпионаттарындағы төрт медалі, республикалық жарыстардағы 16 жүлдесі және облыстық бәсекелердегі 199 медалі аудан спортының әлеуетін айқын көрсетіп отыр. Ендігі меже – осы көрсеткіштерді тұрақты дәстүрге айналдырып, Қазалыдан елге танымал чемпиондар ғана емес, спортты өмір салтына айналдырған дені сау ұрпақ қалыптастыру. Өйткені спорттың ең үлкен жеңісі – медаль емес, дені сау, тәртіпті, жігерлі және ел болашағына сенімді азамат тәрбиелеу.

БӨЛІСУ