Мемлекеттік қызмет сапасы – халықпен байланыстың басты көрсеткіші Адам мен мемлекет арасындағы күнделікті байланыстың маңызды тетіктерінің бірі – мемлекеттік қызмет көрсету жүйесі. Азаматтың құжат рәсімдеуі, әлеуметтік көмек алуы, жер немесе тұрғын үй мәселесін шешуі, түрлі анықтамалар мен рұқсаттарға жүгінуі мемлекеттік органдар жұмысының сапасымен тікелей байланысты. Сондықтан мемлекеттік қызметтің уақытылы, ашық әрі қолжетімді көрсетілуі – мемлекеттік аппараттың тиімділігін бағалайтын негізгі өлшемдердің бірі. Осы тұрғыдан алғанда, аудан әкімі Берік Сәрменбаевтың төрағалығымен өткен мәжілісте мемлекеттік қызмет сапасын арттыру мәселесінің қаралуы – тұрғындардың күнделікті қажеттілігіне тікелей қатысты маңызды мәселе. Мәжілісте жасанды интеллект негізінде көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің экожүйесіне қатысты мәселе талқыланып, цифрлық технологияларды мемлекеттік басқару жүйесіне тиімді енгізудің маңыздылығы атап өтілді. Қазіргі таңда қоғамның барлық саласында цифрландыру үдерісі жүріп жатыр. Мемлекеттік қызмет көрсету саласы да бұл өзгерістен тыс қалмайды. Бұрын тұрғындар көптеген қызмет түрін алу үшін мемлекеттік мекемелердің табалдырығын тоздырып, бірнеше құжат жинап, ұзақ уақыт күтуге мәжбүр болса, бүгінде бірқатар қызметті электронды форматта алуға мүмкіндік бар. Бұл – уақытты үнемдеп қана қоймай, азамат пен мемлекеттік қызметші арасындағы тікелей байланысты азайтып, қызмет көрсету процесінің ашықтығын арттыруға жол ашады. Алайда цифрландырудың өзі түпкілікті мақсат емес. Оның негізгі нәтижесі азаматтың нақты мәселесін тез әрі сапалы шешуден көрінуі тиіс. Сондықтан жасанды интеллект мүмкіндіктерін мемлекеттік қызмет көрсету жүйесіне енгізу кезінде ең алдымен адамның қажеттілігі ескерілуі қажет. Жасанды интеллект қарапайым және қайталанатын процестерді автоматтандыруға, ақпаратты жылдам өңдеуге, азаматтардың өтініштерін саралауға, қажетті мәліметтерді жедел ұсынуға мүмкіндік береді. Бұл мемлекеттік қызметшілердің уақытын үнемдеп, күрделі мәселелерге көбірек көңіл бөлуіне жағдай жасауы ықтимал. Бірақ кез келген цифрлық жүйенің тиімділігі оның халыққа қаншалықты түсінікті және қолжетімді екенімен өлшенеді. Әсіресе ауылдық жерлерде тұратын, цифрлық технологияларды пайдалану мүмкіндігі немесе дағдысы шектеулі азаматтардың қажеттілігі назардан тыс қалмауы керек. Сондықтан цифрлық қызметтерді дамыту дәстүрлі қызмет көрсету арналарының сапасын төмендетпеуі тиіс. Аудан басшысы мәжілісте тұрғындарға көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасы мен қолжетімділігін арттыруды, цифрлық мүмкіндіктерді тиімді пайдалануды және азаматтардың өтініштерін сапалы әрі белгіленген мерзімде қарауды басты басымдықтардың бірі ретінде атап өтті. Бұл жерде маңызды мәселе – мемлекеттік қызметтің тек мерзімінде көрсетілуі емес, оның мазмұны мен нәтижесінің азаматты қанағаттандыруы. Кей жағдайда құжаттың уақытында берілуі мүмкін, бірақ азаматтың мәселесі толық шешілмеуі ықтимал. Сондықтан мемлекеттік қызметшілердің жұмысы формалды көрсеткіштермен ғана емес, халықтың нақты сұранысына берілген жауаптың сапасымен де бағалануы қажет. Азаматтардың өтініштерін белгіленген мерзімде қарау мәселесіне ерекше мән берілуі де орынды. Өйткені өтініш – тұрғынның мемлекеттік органға деген сенімінің бір көрінісі. Адам өз мәселесін ресми түрде көтерген кезде, ең алдымен, оның өтініші ескерілетініне және нақты жауап алатынына сенеді. Егер жауап кешіктірілсе немесе мәселенің мәніне үңілмей, формалды түрде қаралса, бұл азаматтың мемлекеттік органдарға деген сеніміне кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан әрбір өтініштің артында нақты адамның мәселесі тұрғанын мемлекеттік қызметшілер ескеруі қажет. Мемлекеттік қызмет көрсету сапасы тек цифрлық технологияға тәуелді емес. Мұнда қызметкердің кәсіби білімі, жауапкершілігі, әдептілігі және азаматпен дұрыс қарым-қатынас жасай білуі де маңызды. Технология процесті жылдамдатуы мүмкін, бірақ адамға құрметпен қарау мәдениетін оның орнына ешбір алгоритм толық алмастыра алмайды. Осы себепті цифрландыру мен адами фактордың тепе-теңдігі сақталуы тиіс. Жасанды интеллектіні енгізудің тағы бір маңызды артықшылығы – мемлекеттік басқаруда деректерді талдау мүмкіндігінің артуы. Жүйе тұрғындардың өтініштерін жинақтап, қай салада мәселе жиі көтерілетінін анықтауға мүмкіндік береді. Мәселен, белгілі бір қызмет түріне қатысты шағымдар көбейсе, бұл сол бағытта жүйелік проблема бар екенін көрсетуі мүмкін. Мұндай ақпарат басшылық үшін нақты шешім қабылдауға негіз болады. Яғни жасанды интеллект тек дайын қызметті ұсынатын құрал емес, мемлекеттік басқарудың сапасын жетілдіруге көмектесетін аналитикалық ресурсқа айналуы ықтимал. Сонымен бірге азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету мәселесі кез келген цифрлық реформаның өзегінде тұруы керек. Мемлекеттік қызмет көрсету кезінде жеке деректердің қауіпсіздігі, ақпараттың дұрыстығы және азаматтың шешімге шағымдану мүмкіндігі сақталуы қажет. Технология дамыған сайын осы мәселелердің маңызы да арта түседі. Сондықтан жасанды интеллект негізіндегі мемлекеттік қызметтерді енгізу тек техникалық жаңғырту ретінде емес, жауапкершілік пен ашықтық қағидаттарына сүйенген басқару реформасы ретінде қарастырылғаны жөн. Мәжілісте мемлекеттік органдар көрсететін қызметтердің сапасын тұрақты бақылауда ұстау қажеттігінің айтылуы да осыған байланысты. Бақылау бір реттік тексеріспен шектелмей, тұрақты жүйеге айналуы қажет. Қай қызмет түрінде мерзім бұзылады, қандай өтініштер жиі қайтарылады, тұрғындар қандай мәселелер бойынша көп жүгінеді, қандай қызметке қатысты түсіндіру жұмыстары жеткіліксіз – мұның барлығы талданып отыруы тиіс. Сонда ғана проблеманың салдарымен емес, себебімен жұмыс істеуге мүмкіндік туады. Мемлекеттік қызмет сапасын арттырудың тағы бір маңызды шарты – тұрғындарға ақпаратты түсінікті тілде жеткізу. Кейде азаматтың белгілі бір қызметті алу кезінде қиындыққа тап болуы қызметтің күрделілігінен емес, қажетті ақпараттың жеткіліксіз немесе түсініксіз берілуінен туындайды. Сондықтан мемлекеттік органдардың интернет ресурстары мен цифрлық сервистері қарапайым, түсінікті және пайдаланушыға ыңғайлы болуы қажет. Бұл әсіресе егде жастағы азаматтар мен цифрлық сервистерді сирек пайдаланатын тұрғындар үшін маңызды. Ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына қатысты қосымша мәселелердің де мәжілісте қаралуы мемлекеттік қызмет сапасының кең ауқымды міндет екенін көрсетеді. Өйткені халықтың әлеуметтік жағдайын жақсарту, экономикалық белсенділікті арттыру, инфрақұрылымды дамыту секілді бағыттардың барлығы мемлекеттік басқарудың тиімділігімен байланысты. Жауапты сала басшыларына нақты міндеттердің жүктелуі сол тапсырмалардың орындау нәтижесін бақылауға мүмкіндік береді. Жалпы, бүгінгі мемлекеттік басқару жүйесінің басты талабы – халыққа бағытталған қызмет көрсету. Азамат мемлекеттік органға келген кезде мәселенің күрделілігін емес, оны шешудің жолын көруі керек. Бұл үшін бюрократиялық кедергілерді азайту, цифрлық мүмкіндіктерді кеңейту, жасанды интеллект құралдарын тиімді пайдалану, мемлекеттік қызметшілердің кәсіби жауапкершілігін арттыру және өтініштерді сапалы қарау қатар жүруі қажет. Аудан әкімдігінде бұл мәселелердің арнайы мәжіліс деңгейінде талқылануы мемлекеттік қызмет сапасын арттыруға басымдық беріліп отырғанын көрсетеді. Ал оның нақты нәтижесі тұрғынның уақытын қаншалықты үнемдегенінен, мәселесінің қаншалықты тез шешілгенінен және мемлекеттік органға деген сенімінің артуынан байқалмақ. Демек, цифрлық технология мен жасанды интеллект – мақсат емес, халыққа қызмет көрсетудің сапасын жаңа деңгейге көтеретін құрал. Ең бастысы, сол мүмкіндіктерді дұрыс пайдаланып, әрбір азаматтың құқығы мен заңды мүддесін қорғауға бағыттау. Сонда ғана мемлекеттік қызмет көрсету жүйесі шын мәнінде халыққа жақын, ашық әрі тиімді жүйеге айналады.
