Тазалық – кез келген елді мекеннің көркі ғана емес, ондағы қоғамдық мәдениеттің айқын көрсеткіші. Көшенің жинақылығы, қоғамдық орындардың ұқыпты күтілуі, тұрмыстық қалдықтардың уақытылы шығарылуы тұрғындардың өмір сапасына тікелей әсер етеді. Осы тұрғыдан алғанда Қазалы ауданында «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы аясында өткен кезекті сенбілік қоршаған ортаны тазартумен қатар, қоғамның ортақ жауапкершілігін қалыптастыруға бағытталған маңызды шара болды. Сенбілік барысында елді мекендердің аумағын тазарту, қоғамдық орындарды ретке келтіру, бей-берекет өскен шөптерді шабу және тұрмыстық қалдықтарды арнайы орындарға шығару жұмыстары жүргізілді. Аудан орталығы – Әйтеке би кентінің Желтоқсан көшесі мен Мелиоратор мөлтек ауданында тазалық жұмыстары қарқынды ұйымдастырылып, қоқыс жиналып, қараусыз өскен шөптер шабылды. Бір қарағанда мұндай жұмыстар күнделікті атқарылатын қарапайым шаруа секілді көрінуі мүмкін. Алайда елді мекеннің санитарлық жағдайы дәл осындай ұсақ көрінетін жұмыстардың жүйелі орындалуына байланысты қалыптасады. Бір рет тазаланған аумақтың бірнеше күннен кейін қайта қоқысқа толуы – мәселенің тек тазалық қызметінің жұмысында емес, тұрғындардың экологиялық мәдениетінде де екенін көрсетеді. Сондықтан «Таза Қазақстан» акциясының мәнін тек сенбілік өткізу немесе белгілі бір аумақтан қоқыс жинаумен шектеуге болмайды. Оның түпкі мақсаты – тазалықты науқандық шарадан күнделікті өмір салтына айналдыру. Бұл үшін бір жағынан елді мекендерді абаттандыру жұмыстары жүйелі жүргізілсе, екінші жағынан тұрғындардың ортақ кеңістікке деген жауапкершілігі күшеюі қажет. Сенбілік барысында аудан әкімі Алмасбек Есмаханов тазалық жұмыстарының барысын аралап, жауапты мекеме басшылары мен Әйтеке би кентінің әкіміне нақты тапсырмалар берді. Аумақтардың санитарлық жағдайын жақсарту, тазалықты тұрақты сақтау және абаттандыру жұмыстарын жүйелі жүргізу жөніндегі тапсырмалардың маңызы да осында. Себебі елді мекеннің тазалығы тек сенбілік күні емес, жылдың барлық мезгілінде бақылауда болуы тиіс. Әсіресе көшелер, қоғамдық орындар, шағын аудандар мен халық көп шоғырланатын аумақтар тұрақты күтімді қажет етеді. Бүгінгі сенбілікке аудан бойынша 124 мекемеден 1 223 адамның қатысуы – экологиялық бастаманың ауқымын көрсетеді. Тазалық жұмыстарына 12 арнайы техниканың жұмылдырылып, нәтижесінде 11,2 тонна қоқыстың полигондарға шығарылуы да атқарылған жұмыстың нақты нәтижесін аңғартады. Дегенмен мұндай көрсеткіштерді тек бір күннің жетістігі ретінде емес, қоршаған ортаны қорғау бағытындағы жүйелі жұмыстың бір бөлігі ретінде қараған жөн. Өйткені жиналған қоқыстың көлемі неғұрлым көп болса, оның өзі мәселенің өзектілігін көрсетеді. Демек, маңыздысы – қоқысты жинап шығару ғана емес, оның қайта пайда болуына жол бермеу. Бұл жерде тұрғындардың мәдениеті мен тұрмыстық қалдықтарды басқару жүйесінің сапасы қатар қарастырылуы қажет. Қоқысты белгіленбеген жерге тастамау, аумақты ластамау, қоғамдық мүлікке ұқыпты қарау – экологиялық мәдениеттің ең қарапайым талаптары. Егер бұл әдет әр тұрғынның күнделікті дағдысына айналса, сенбілікке деген қажеттілік те біртіндеп азаяр еді. Ал сенбіліктің негізгі мақсаты – адамдарды үнемі тазалауға мәжбүрлеу емес, тазалықты сақтаудың мәдениетін қалыптастыру. Қазалы ауданында «Таза Қазақстан» аясындағы жұмыстардың жалғасуы осы тұрғыдан маңызды. Өйткені абаттандырылған, таза әрі жайлы орта тұрғындардың көңіл-күйіне ғана емес, елді мекеннің жалпы келбетіне де әсер етеді. Әсіресе балалар мен жастардың қоршаған ортаға деген көзқарасын қалыптастыруда мұндай жұмыстардың тәрбиелік мәні жоғары. Таза көшеде өскен, жасыл желекке қамқорлық жасауды көрген бала қоғамдық ортаға жауапкершілікпен қарауды ерте үйренеді. Сондықтан экологиялық тәрбие тек мектептегі сабақпен немесе арнайы акциялармен шектелмеуі керек. Ол отбасыдан басталып, ауладан, көшеден, қоғамдық орындардан жалғасуы тиіс. «Таза Қазақстан» акциясының ауқымы кеңейген сайын оның мазмұнына да жаңа талаптар қойылады. Ендігі кезеңде сенбілік санын көбейтуден бұрын оның нәтижелілігіне назар аудару маңызды. Тазаланған аумақтың кейінгі жағдайы қандай? Қоқыс жәшіктері жеткілікті ме? Бей-берекет қоқыс тастайтын орындар не себепті пайда болады? Көгалдандырылған аумақтар қалай күтіледі? Осы сұрақтарға жүйелі жауап берілген жағдайда ғана тазалық жұмыстары тұрақты нәтижеге айналады. Қазалыдағы бүгінгі сенбілік осы бағыттағы ортақ жұмыстың бір көрінісі. 1 223 адамның бір күнде тазалық жұмысына жұмылуы – қоғамның игі іске біріге алатынын көрсетеді. Бірақ ең үлкен нәтиже сенбілік аяқталғаннан кейін басталады. Себебі тазалықты сақтау – арнайы техниканың немесе жауапты мекеменің ғана емес, сол аумақта өмір сүретін әрбір адамның міндеті. Елді мекеннің тазалығы оның тұрғындарының мәдениетінен көрінеді. Сондықтан «Таза Қазақстан» акциясының басты өлшемі шығарылған қоқыстың тоннасымен ғана емес, адамдардың тазалыққа деген көзқарасының өзгеруімен бағалануы тиіс. Қазалыда қолға алынған жұмыстардың мәні де осында: бүгін аумақ тазартылды, ендігі міндет – оны ертең қайта ластамау. Тазалық тұрақты әдетке, ал қоршаған ортаға жауапкершілік әр азаматтың күнделікті ұстанымына айналған кезде ғана «Таза Қазақстан» идеясы нақты нәтижесін береді.
