Уран өндірісі – Қызылорданың экономикалық өсімінің стратегиялық тірегі.
Қызылорда облысының әкімі Мұрат Ергешбаевтың «ҚазАтомӨнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқарма төрағасы Мейіржан Юсуповпен кездесуі өңір экономикасы үшін маңызды салалардың бірі – уран өндірісінің бүгінгі жағдайы мен келешегін талқылауға арналды. Бұл кездесу тек өндірістік мәселелерді қарастырумен шектелмей, өңірдің инвестициялық тартымдылығын арттыруға, жаңа жұмыс орындарын құруға және әлеуметтік-экономикалық дамуды қамтамасыз етуге бағытталған стратегиялық әріптестіктің жалғасатынын көрсетті.
Қазақстан бүгінде әлемдегі табиғи уран өндіру бойынша көшбасшы мемлекет саналады. Осы жетістікке Қызылорда облысының да қосып отырған үлесі айрықша. Облыс аумағындағы кен орындарын игеріп отырған «Байкен-U», «Тураниум», «Семізбай-U» және «РУ-6» секілді кәсіпорындар еліміздің атом өнеркәсібінің тұрақты дамуына қызмет етіп келеді. Бұл кәсіпорындар өндіріс көлемін ұлғайтып қана қоймай, жергілікті халықты тұрақты жұмыспен қамтып, бюджетке түсетін салық көлемін арттыру арқылы өңір экономикасының маңызды драйверіне айналды.
Қызылорда облысының өнеркәсіп құрылымында металлургия саласының 39,4 пайыздық үлеске ие болуы – уран өндірісінің өңір экономикасындағы салмағын айқын көрсетеді. Мұндай көрсеткіш өнеркәсіп өндірісінің әртараптануына, экспорттық әлеуеттің нығаюына және өңірдің инвестициялық беделінің артуына оң ықпал етеді.
Соңғы жылдары әлемде атом энергетикасына деген қызығушылық қайта күшейіп келеді. Көміртегі шығарындыларын азайту және энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында көптеген мемлекеттер атом электр станцияларын салуға немесе олардың қуатын арттыруға бет бұрды. Бұл үрдіс табиғи уранға деген сұраныстың ұзақ мерзімді перспективада сақталатынын аңғартады. Осындай жағдайда Қызылорда облысындағы өндірістік жобалардың тұрақты жүзеге асырылуы өңір үшін де, ел экономикасы үшін де стратегиялық маңызға ие.
Дегенмен қазіргі кезеңде өндіріс көлемін арттырумен қатар экологиялық қауіпсіздік мәселесі де ерекше назарда болуы тиіс. Уран өндіру заманауи технологиялар мен халықаралық экологиялық стандарттарға сәйкес жүргізілгенде ғана оның экономикалық тиімділігі қоғам тарапынан толық қолдау табады. Сондықтан өндірістік қауіпсіздік, қоршаған ортаны қорғау, жергілікті тұрғындардың денсаулығы мен әлеуметтік жауапкершілік қағидаттарын сақтау – саланың тұрақты дамуының негізгі шарттарының бірі.
«ҚазАтомӨнеркәсіп» компаниялар тобының әлеуметтік жауапкершілік бағытындағы жобалары да өңір үшін маңызды. Инфрақұрылымды дамыту, әлеуметтік нысандарды қолдау, кадр даярлау, жергілікті кәсіпкерлермен әріптестікті кеңейту сияқты бастамалар өндірістің экономикалық әсерін күшейте түседі. Мұндай жобалар халықтың әл-ауқатын жақсартып қана қоймай, өндіріс пен қоғам арасындағы сенімді нығайтады.
Облыс әкімі мен ұлттық компания басшылығының кездесуі осы өзара тиімді ынтымақтастықтың жаңа кезеңіне жол ашатынын аңғартады. Егер өндірістік жобалар уақытылы жүзеге асырылып, инвестициялар көлемі ұлғая берсе, Қызылорда облысы еліміздің атом өнеркәсібіндегі негізгі өңірлердің бірі ретіндегі орнын одан әрі нығайтып, өңірдің әлеуметтік-экономикалық өсіміне тың серпін береді.