Жүрек саулығы – өңір медицинасындағы сапалы серпілістің көрсеткіші.
Жүрек-қантамыр аурулары бүгінгі таңда әлемдік денсаулық сақтау жүйесінің ең өзекті мәселелерінің бірі болып отыр. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, бұл дерттер өлім-жітім құрылымында алғашқы орында тұр. Сондықтан кардиологиялық көмектің қолжетімділігі мен сапасын арттыру, заманауи технологияларды енгізу және білікті мамандар даярлау – кез келген елдің денсаулық сақтау саясатының маңызды бағыты.
Қазақстанда соңғы жылдары медициналық инфрақұрылымды жаңғыртуға, жоғары технологиялық қызметтердің өңірлерде қолжетімді болуына ерекше көңіл бөлінуде. Бұл бағыттағы оң өзгерістердің бірі – Қызылорда облысында кардиологиялық және кардиохирургиялық қызметтің қарқынды дамуы.
Бірнеше жыл бұрын жүрегіне ашық операция қажет болған науқастар республикалық орталықтарға жолданатын. Әсіресе, академик А.Н.Сызғанов атындағы Ұлттық ғылыми хирургия орталығына тәуелділік жоғары болды. Жыл сайын шектеулі көлемде ғана операция жасалатындықтан, көптеген пациент ұзақ кезек күтуге мәжбүр еді. Бұл кейбір жағдайларда аурудың асқынып, адам өміріне қауіп төндіруіне әкелетін.
Қазір жағдай түбегейлі өзгерді. Өңірде қалыптасқан кардиологиялық қызметтің арқасында тұрғындардың басым бөлігі қажетті көмекті өз облысында алып отыр. Бұл тек медициналық қолжетімділікті арттырып қана қойған жоқ, уақытылы диагностика мен емнің нәтижесінде өлім-жітім көрсеткішін төмендетуге де ықпал етуде.
Бүгінде Қызылордадағы кардиологиялық орталық жүрек-қантамыр ауруларын диагностикалау мен емдеудің толық циклін жүзеге асыратын мамандандырылған мекемеге айналды. Мұнда жүректің ишемиялық аурулары, туа біткен және жүре пайда болған жүрек ақаулары, жүрек ырғағының бұзылыстары сияқты күрделі диагноздарға жоғары технологиялық медициналық көмек көрсетіледі.
Орталықта тек ашық жүрекке операциялар ғана емес, коронарография, коронарлық артерияларды стенттеу, электрофизиологиялық зерттеулер, радиожиілікті және криоабляция, аритмологиялық операциялар, кардиостимуляторлар мен имплантацияланатын кардиовертер-дефибрилляторларды орнату секілді күрделі медициналық қызметтер тұрақты жүргізіледі. Бұл – өңір медицинасының жаңа сапалық деңгейге көтерілгенінің нақты дәлелі.
Статистикалық көрсеткіштер де атқарылып жатқан жұмыстың ауқымын айқын көрсетеді. Жыл сайын төрт мыңнан астам пациент стационарлық ем қабылдайды. Үш мыңға жуық адамға коронарография жасалып, мыңнан астамына стент қойылады. Сонымен қатар төрт жүзге жуық күрделі кардиохирургиялық операция орындалады. Екі жүзден астам науқасқа жүрек ырғағын қалпына келтіретін заманауи құрылғылар имплантацияланады.
Мұндай нәтижелердің негізінде материалдық-техникалық базаның жаңаруы жатыр. Облыс бюджеті есебінен алынған соңғы үлгідегі ангиограф, жасанды қан айналым аппараты және электрофизиологиялық станция дәрігерлерге бұрын тек республикалық деңгейде жасалатын күрделі оталарды өңірде орындауға мүмкіндік берді. Бұл медициналық көмектің сапасын ғана емес, оның қолжетімділігін де арттырды.
Кардиологиялық көмекті орталықтандырумен қатар, оны аудандарға дейін жеткізу де маңызды қадам болды. Арал және Қазалы аудандық көпбейінді орталық ауруханаларында кардиологиялық бөлімшелердің ашылып, жоғары технологиялық аритмологиялық операциялардың жасала бастауы – өңірлік медицинаның жаңа кезеңге өткенін көрсетеді. Бұрын мұндай ем алу үшін облыс орталығына немесе республикалық клиникаларға баруға мәжбүр болған тұрғындар енді уақыт жоғалтпай, өз ауданында ем қабылдай алады.
Кардиологиядағы жетістіктің тағы бір маңызды факторы – кадрлық әлеует. Орталық дәрігерлері Қазақстанның жетекші клиникаларымен қатар, шетелдік медициналық орталықтарда білімін жетілдіріп, жаңа әдістерді меңгеріп келеді. Бұл халықаралық тәжірибені өңірлік медицинаға енгізуге жол ашып отыр.
Кардиоорталықтың 17 жылдық қызметінде клиникалық тәжірибеге 31 жаңа медициналық технологияның енгізілуі – тұрақты дамудың көрсеткіші. Соның ішінде ең маңызды жаңалықтардың бірі – кеуде қуысын толық ашпай, шағын инвазивті тәсілмен жасалатын ашық жүрек операциялары. Бұл әдіс операциядан кейінгі асқынулардың азаюына, науқастың тезірек оңалуына және қалыпты өмірге қысқа мерзімде оралуына мүмкіндік береді.
Дегенмен, ең озық технологияның өзі аурудың алдын алудың орнын баса алмайды. Мамандар жүрек-қантамыр ауруларының басым бөлігін салауатты өмір салтын ұстану, дұрыс тамақтану, тұрақты дене белсенділігі, қан қысымы мен қандағы қант деңгейін бақылау, темекі мен алкогольден бас тарту арқылы болдырмауға болатынын айтады. Әсіресе 40 жастан асқан азаматтардың профилактикалық тексерулерден жүйелі өтіп тұруы аса маңызды.
Қорыта айтқанда, Қызылорда облысында кардиологиялық қызметтің бүгінгі даму деңгейі – денсаулық сақтау саласына салынған инвестицияның нақты нәтижесі. Жоғары технологиялардың өңірге келуі, тәжірибелі мамандардың қалыптасуы және медициналық көмектің аудан деңгейіне дейін жетуі тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартып, мыңдаған адамның өмірін сақтап қалуға мүмкіндік беріп отыр. Ал жүрек саулығы – жеке адамның ғана емес, тұтас қоғамның әл-ауқаты мен өмір сапасының маңызды көрсеткіші.