Сыр өңірінің экономикасы мен халықтың әл-ауқаты су ресурстарымен тығыз байланысты. Әсіресе егіншілік негізгі күнкөріс көзі саналатын аудандар үшін су мәселесі стратегиялық маңызға ие. Соңғы жылдары климаттың өзгеруі, трансшекаралық өзендердегі су көлемінің азаюы және су тапшылығы мәселесінің күрделене түсуі суды тиімді пайдалану қажеттігін бұрынғыдан да өзекті етіп отыр. Осыған байланысты аудандық Руханият орталығында өткен су тарифтеріне енгізілетін өзгерістер мен су ресурстарын тиімді пайдалану мәселелеріне арналған түсіндіру жиыны маңызды қоғамдық диалог алаңына айналды.
Жиынға республикалық ақпараттық-түсіндіру тобының мүшелері, министрлік өкілдері, сала мамандары және аудандағы шаруашылық құрылымдарының басшылары қатысып, су саласындағы өзекті мәселелер жан-жақты талқыланды. Кездесудің басты ерекшелігі – шаруалар мен жауапты мекеме өкілдерінің ашық пікір алмасуына мүмкіндік жасалуы болды.
Бүгінде су мәселесі тек ауыл шаруашылығы саласының ғана емес, жалпы ұлттық қауіпсіздік деңгейіндегі мәселеге айналып отыр. Сондықтан су тарифтерінің өзгеруі немесе су шаруашылығы жүйесін жаңғыртуға қатысты кез келген бастама қоғам тарапынан үлкен қызығушылық тудырады. Жиында су тарифтерін қалыптастырудың негізгі тетіктері түсіндіріліп, олардың өзгеру себептері нақты мысалдармен баяндалды.
Тариф мәселесі әрдайым сезімтал тақырып болып саналады. Себебі су бағасындағы кез келген өзгеріс шаруалардың өндірістік шығындарына әсер етеді. Сондықтан республикалық деңгейден келген мамандар тарифтердің қалыптасу тәртібін, су жеткізу жүйелерін күтіп-ұстауға кететін шығындарды және алдағы жоспарларды егжей-тегжейлі түсіндірді. Бұл өз кезегінде шаруалардың көкейіндегі көптеген сұрақтарға жауап беруге мүмкіндік берді.
Жиында көтерілген маңызды мәселелердің бірі – ирригациялық жүйелерді жаңғырту болды. Көптеген каналдар мен гидротехникалық нысандар ондаған жыл бұрын салынғандықтан, бүгінде олардың тозу деңгейі жоғары. Нәтижесінде су шығыны артып, егістікке жететін судың көлемі азаяды. Сондықтан су инфрақұрылымын жаңғырту тек техникалық мәселе емес, ауыл шаруашылығының өнімділігіне тікелей әсер ететін фактор болып отыр.
Мамандардың айтуынша, су тапшылығы жағдайында бұрынғы тәсілдермен жұмыс істеу мүмкін емес. Сондықтан қазіргі кезеңде су үнемдеу технологияларын кеңінен енгізу басты міндеттердің бірі саналады. Тамшылатып суару, жаңбырлатып суару және цифрлық бақылау жүйелері сияқты заманауи технологиялар су шығынын азайтып қана қоймай, өнім көлемін арттыруға да мүмкіндік береді.
Алайда жаңа технологияларды енгізу үшін шаруалардың ақпараттандырылуы мен мемлекеттік қолдау тетіктерінің тиімді жұмыс істеуі аса маңызды. Осы тұрғыдан алғанда жиын барысында су үнемдеу технологияларын енгізу бағытындағы мемлекеттік бағдарламалар мен қолдау шаралары жөнінде кеңінен түсіндіру жұмыстары жүргізілді.
Кездесу барысында шаруалар тарапынан да көптеген сауалдар қойылды. Әсіресе су жеткізу сапасы, тарифтердің өзгеруі, су бөлу кестесінің тиімділігі, каналдарды күтіп-ұстау мәселелері және жаңа технологияларды енгізу жолдары жөнінде пікірлер айтылды. Бұл сұрақтардың қойылуы шаруалардың аталған мәселелерге бейжай қарамайтынын және саланың болашағына алаңдайтынын көрсетеді.
Сала мамандары көтерілген әрбір мәселеге нақты жауап беріп, қолданыстағы жұмыстар мен алдағы жоспарлар туралы ақпарат ұсынды. Мұндай ашық диалог түсініспеушіліктердің алдын алып, мемлекеттік саясаттың мәнін халыққа жеткізудің тиімді жолы болып табылады.
Жиын барысында аудан әкімі Ардақ Ибраимов су мәселесінің ерекше маңызын атап өтті. Расында да, су – табиғи ресурс қана емес, ауыл шаруашылығы өндірісінің негізгі қозғаушы күші. Сондықтан әрбір тамшы суды тиімді пайдалану, су шығынын азайту және жаңа технологияларды енгізу бүгінгі күннің басты талабы болып отыр.
Сыр өңірі үшін судың қадірі ерекше. Өйткені өңір экономикасының едәуір бөлігі суармалы егіншілікпен байланысты. Осыған байланысты су ресурстарын басқарудың тиімді жүйесін қалыптастыру, ирригациялық инфрақұрылымды жаңғырту және суды үнемдеу мәдениетін дамыту уақыт күттірмейтін міндеттердің қатарында.
Жалпы, аудандық Руханият орталығында өткен түсіндіру жиыны су саласындағы өзекті мәселелерді талқылап қана қоймай, шаруалар мен жауапты органдар арасындағы өзара түсіністікті нығайтуға ықпал етті. Су тарифтері мен су үнемдеу мәселесі алдағы уақытта да күн тәртібінен түспейтіні анық. Сондықтан бұл бағыттағы жұмыстар ғылыми негізге сүйеніп, заманауи технологиялармен ұштасқанда ғана нақты нәтиже береді.
Бүгінгі таңда суға деген көзқарас өзгеруі тиіс. Су – сарқылмайтын байлық емес. Сондықтан оны тиімді пайдалану әрбір шаруаның, әрбір азаматтың ортақ міндетіне айналуы қажет. Өйткені суды үнемдеу – тек бүгінгі өнімнің емес, келер ұрпақтың да қамын ойлау деген сөз.