СЫРДАРИЯ АУДАНЫНДА ӨНЕРКӘСІП ӨНІМІ ЕСЕЛЕНДІ

Ағымдағы жылы Сырдария ауданында серпінді тіршілік бар. Экономикаға тіке­лей ықпал ететін ауданның өнеркәсіп орындары 42,5 млрд теңгенің өнімін өндіріп, өткен жылдың тиісті кезеңіне қарағанда 7,5 пайызға ұлғайды. Оның ішінде, өңдеу өнеркәсібі 6,9 млрд теңгені құрап, 34,7 пайызға өсті. (Тау-кен – 3,5%, тамақ өнеркәсібі – 26,8%, металл емес минералды өнімдер – 9,6 есеге ұлғайып отыр). Ауыл, орман және балық шаруашылығының жалпы өнімі осы жылдың қаңтар-мамырында 2,5 млрд теңгені құрап, өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 2,7 пайызға артып отыр. Биыл аудан эконо­микасына 30,7 млрд теңге негізгі капиталға инвестиция тартылды, бұл өткен жылдың тиісті кезеңімен са­лыстырғанда 118,5 пайыз. 8139 шаршы метрге тұрғын үй салынып, 5,3 пайызға ұлғайды.

Құрылыс жұмыс­тарының көлемі биыл 5197 млн теңгені құрап, 107 пайыз болды. Бөлшек сауда айналымының нақты көлемі 1,3 млрд теңге болып был­тырғы тиісті ке­зеңімен салыс­тырғанда 100,2 па­йыз­ды көрсетті. 2025 жыл­дың 1 маусымына 2698 шағын және орта кәсіп­керлік субъектілері тір­келген. Оның 153-і ша­ғын және орта кәсіп­кер­ліктің заңды тұл­ғалар, 1275 жеке кәсіпкер, 1270 шаруа және фермер қожалығы.

Жұмыс жасап тұрған кә­сіпкерлік субъекті саны 2639 болып, өткен жылдың осы кезеңі­мен салыстырғанда 96,6 па­йызды құрады. Жұмыс жасап тұрған кәсіпкерлік субъектілерінің үлесі 97,8 пайыз. Міне, көрсеткіштердің барлығы аудан­ның даму динами­касының жо­ғары екенін байқатады.

Ауданда жол, құрылыс ком­муналдық сала және абаттандыру бойынша жұмыстар қарқынды жүр­гізілуде. Мемлекет басшысы халықты қолжетімді баспанамен қамту – басым бағыттардың бірі екенін атап өтті. Осы ретте, өткен жылы «Тұрғын үй-коммуналдық инфрақұрылымды да­мытудың 2023-2029 жылдарға ар­налған тұжырымдамасын» іске асыру жөніндегі іс-қимыл жоспары негізінде Тереңөзек кентінде 144 пәтер сатып алынып, кезекте тұр­ғандарға табысталды. Ауданда елді мекендерді табиғи газбен қамту жұмыстарына ерекше мән берілуде. Алдыңғы жылы «Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы аясында 330 млн теңгеге Қалжан ахун ауылы «көгілдір отынға» қосылды. Былтыр құны 1 млрд теңгеге Сәкен Сейфуллин және Асқар Тоқмағанбетов ауылдары газдан­ды­рылды.

Биыл Нағи Ілиясов ауылы «көгілдір отынға» қосылды. Сонымен қатар, аудан көлеміндегі іргелі ең үлкен ауыл «Шаған» ауылына газ құбырын тарту жұмыстары жүр­гізілуде. Аталған елді мекен тұр­ғындары биыл табиғи газдың игілігін көретін болады. «Ақжарма» ауылына да газ тарту жұмыстары үшін тиісті қаржы бөлініп, қолданыстағы заң­дылықтарға сәйкес жұмыс жасалуда. Осы жұмыстардың нәтижесінде аудан халқын газдандыру деңгейі 70 пайызға жетеді.

Электр желілерін қайта жаңғырту жұмыстары тұрақты жүргізіліп келеді. 2023 жылы құны 1,6 млрд теңгеге «Айдарлы», «Жетікөл», Аманкелді, «Қоғалыкөл» елді мекендерінің электр желілері (барлық бағаналар, сым, транс­форматорлар) 100 пайыз ауысты­рылып, қайта жаңғыртылса, 2024 жылы 1,6 млрд теңгеге «Шаған» ауылында дәл осындай жұмыстар аяқталып, бүгінде Қалжан ахун елді мекенінде тиісті шаруа атқарылуда. Нәтижесінде ауданның электр жүйесінің тозу деңгейі 65 пайызға төмендейді.

Оңтүстік өңірлерде электр энергия­сының тапшылығын болдырмау мақсатында Қызылорда облысында құны 800 млрд теңгені құрайтын қуаттылығы 1100 мегаваттық жаңа бу-газ қондырғыларының құрылысы жоспарлануда. Жаңа бу-газ қон­дырғылары Сырдария ауданының ау­мағында салынады, оған 270 гектар жер бөлінді. Жоба ауданның эконо­микасын дамытуға септігін тигізеді.

Өткен жылы «Ауыл – ел бесігі» бағдарламасымен құны 174 млн теңгеге Тереңөзек кентіндегі көп­қабатты тұрғын үйлер ауласын абат­тандыру жұмыстары жүргізілді. Мем­лекеттік бағдарлама аясында құны 73,2 млн теңгеге аудан орта­лығында 6 көпқабатты тұрғын үй қайта жаңғыртудан өткізілді.

Аудандық бюджет есебінен 200 млн теңгеге орталықтағы «Тағзым алаңы» абаттандырылып, «Жастар аллеясы» салынса, облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың тапсырмасына сәйкес, аудан көлеміндегі халық көп шоғырланған, әлеуметтік нысандар мен мектептер орналасқан көшелерге 250 млн теңге қаралып, 6 көшеде 13 шақырым жаяу жүргіншілер жолы салынды.

Мемлекет басшы­сы­ның бас­тамасымен жүзеге асқан «Таза Қазақстан» эколо­гия­лық акциясы аясында ауданда «Таза өлке», «Киелі мекен», «Жасыл аймақ», «Өнегелі ұрпақ» және «Мөл­дір бұлақ» апталықтары ұйым­­дас­ты­рылып, санитар­лық тазарту, көркейту және көгал­дандыру жұмыстары тұ­рақты жүр­гізілуде. Осыған бай­ланысты Тереңөзек кен­тінде 475 млн теңгеге тұрмыстық қатты қалдық­тарды сұрыптауға арналған полигон пай­далануға берілді. Қазіргі таңда 7 адам жұмыспен қамтылып, тұр­мыстық қал­дықтар сұрып­таудан өтуде. Аймақ бас­шысының бас­тама­сымен үшін­ші рет өткізілген «Үлгілі елді мекен» бай­қауының нәти­­же­сінде Терең­өзек кенті жүл­делі орынға ие бо­лып, таза­лық жұмыс­тарына 2 арнайы техника берілді.

Биыл Тереңөзек кен­тінің көшелерінде жаяу жүргіншілер жолын салу, көпқабатты тұрғын үй­лердің ауласын қайта жаң­ғырту, 6 көшеге қиыршық тас төсеу, «Ақжарма» ауылына газ тарту, Аманкелді ауылында 2 көшеге қиыр­шық тас төсеу, «Жеті­көл» ауылының 5 көшесіне ағым­­дағы жөндеу, ойын алаңын салу, «Шаған» ауылының кварталішілік газ тарату желісінің құрылысы, кө­шелерге жөн­деу жұмыстарын жүргізу, «Шіркейлі» ауылында 1, С.Сейфуллин ауылында 3 көшеге күрделі жөндеу, электрмен жабдықтау, А.Тоқмаған­бетов ауылын электрмен жабдықтау, жаяу жүргінші жолын салу секілді жұмыстар биылға жоспарланып отыр.

Аймақ басшысының бастамасы­мен өткен жылы «Руханият жылы» деп жарияланғаны белгілі. Осыған орай ауданымызда мәдениет сала­сында да біршама жұмыс атқарылды. Аудан орталығында неке қию залы, кітапхана, музей, мұрағат, жастар сарайы, ардагерлер мен аналар үйі бар құны 1,5 млрд теңгені құрайтын «Руханият орталығы» бой көтерді. 2025 жылдың ақпан айында ел игілігіне пайдалануға берілді. Аудан орталығына ерекше сән беріп тұрған ғимаратта, мәдени-көпшілік шаралар, рухани кештер үздіксіз жүргізіліп, кітапхана оқырмандарына 24 сағат жұмыс жасауда.

Айтулы жылда ауданның мәдениет саласына үлкен қолдау көрсетіліп, клубтар мен мә­дениет үйлері жанынан түрлі бағыт­тағы шығармашылық үйірмелерді қамтитын «Адал адам» рухани-мәдени орталықтары жұмысын бастады. Бұл орталықтарда 35 жаңа үйірмелер ашы­лып, онда жастар мен жас­өспі­рімдер шығармашылықпен айна­лысуда.

Құны 185,4 млн теңгеге «Бесарық» ауылдық мәдениет үйі күрделі жөн­деуден өтті және Аманкелді, «Жетікөл», Н.Ілиясов, «Шаған», «Іңкәр­­дария», «Ақжарма», Қалжан ахун елді мекендеріне «ЛЭД» экран, музыкалық аппаратуралар мен аспап­тар, басқа да құрал-жабдықтар алынды.

Кейінгі екі жылда аудан көлемін­дегі А.Тоқмағанбетов, Қалжан ахун, «Іңкәрдария» ауылдарының медици­налық ғимараттары, Тереңөзек кен­тінде аудандық аурухананың оңалту бөлімшесі және Аманкелді елді ме­кеніндегі дәрігерлік амбулатория күр­делі жөндеуден өтті. Сала жұмысын жетілдіру үшін ауданға 14 меди­циналық автокөлік берілсе, 133,7 млн теңгеге УЗИ, жылжымалы рент­ген, ты­ныс алу аппараттары және меди­циналық құрал-жабдықтар алынды.

БӨЛІСУ