Тасбөгетте жаңа мешіт ашылды: руханиятқа жасалған тағылымды қадам.
Қызылорда облысының рухани өміріндегі айтулы оқиғалардың бірі – Тасбөгет кентінде «Ербатыр ата» атындағы жаңа мешіттің ел игілігіне берілуі. Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының арнайы сапары аясында ашылған жаңа құлшылық үйі тұрғындардың діни қажеттілігін өтеумен қатар, жастарға рухани тәрбие беретін, жамағатты ізгілікке үндейтін маңызды орталыққа айналмақ. Мешіттің ашылу рәсімінің Қасиетті Құран аяттарын оқумен басталуы да оның негізгі мақсатын айқындай түсті. Салтанатты шарада сөз сөйлеген Бас мүфти мешіттің қоғамдағы рухани және әлеуметтік маңызына тоқталып, Алла үйін салуға үлес қосқан азаматтардың игі ісі сауапты амал екенін атап өтті. Шын мәнінде, мешіт – тек намаз оқитын орын ғана емес. Ол – адамды имандылыққа, сабырлылыққа, мейірімділікке, қайырымдылыққа тәрбиелейтін рухани орта. Әсіресе қазіргі ақпараттық дәуірде жастардың діни сауатын арттыру, оларды дұрыс діни түсінікке бағыттау маңызды. Осы тұрғыдан алғанда, жаңа мешіттің жастар үшін пайдалы уақыт өткізуге, білім алуға, діни сауатын жетілдіруге мүмкіндік беретін орта ретінде қалыптасуының маңызы зор. Бас мүфти өз сөзінде мешітке тұрақты барып, рухани ізденіспен айналысудың адамның иманын күшейтетінін атап өтті. Бұл жерде мешіттің тәрбиелік қызметіне ерекше назар аударудың мәні бар. Қазіргі қоғамда жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, оларды теріс идеологиялардан қорғау және сапалы діни ақпаратпен қамтамасыз ету – ортақ міндет. Жастардың діни сұрақтарына білікті мамандардың дұрыс жауап беруі, діни ұғымдарды дәстүрлі құндылықтармен сабақтастыра түсіндіруі олардың рухани иммунитетін қалыптастыруға ықпал етеді. Сондықтан жаңа мешіттің екі дәрісханамен жабдықталуы да кездейсоқ емес. Бұл жерде діни сауат ашу сабақтарын, түсіндіру кездесулерін және ағартушылық бағыттағы іс-шараларды ұйымдастыруға мүмкіндік бар. Жаңа мешіттің ерекшелігі – оның заманауи талаптарға сай салынуы. Екі қабатты ғимараттың жалпы аумағы 946,72 шаршы метрді құрайды. Құлшылық үйі бір мезетте 700 адамға дейін қабылдай алады. Бұл Тасбөгет тұрғындарының діни қажеттіліктерін өтеуге мүмкіндік беретін ауқымды нысан екенін көрсетеді. Мешіттің ішкі құрылымында ерлер мен әйелдерге арналған бөлек намаз залдарының қарастырылуы да жамағатқа қолайлы жағдай жасауға бағытталған. Бұдан бөлек, имам кабинеті, Құран оқытуға және неке қиюға арналған арнайы бөлме, екі дәрісхана, заманауи талаптарға сай дәретханалар мен басқа да қажетті орындар қарастырылған. Яғни ғимарат тек құлшылық жасауға арналған нысан ретінде емес, тұрғындардың түрлі рухани қажеттіліктеріне жауап бере алатын кешенді орталық ретінде қалыптасқан. Мешіт құрылысының 2022 жылы басталуы да бұл нысанның бір күнде пайда болмағанын көрсетеді. Оның бой көтеруіне Қазақстанның Еңбек Ері, Қызылорда облысының Құрметті азаматы Абзал Ералиев демеушілік жасаған. Кәсіпкерлік орта өкілдерінің әлеуметтік жауапкершілік танытып, елді мекендердегі әлеуметтік және рухани нысандардың құрылысына қолдау көрсетуі – қоғам үшін маңызды үрдіс. Мемлекет пен қоғамның, кәсіпкерлер мен азаматтардың ортақ мақсат жолындағы ынтымақтастығы осындай игі бастамалардың жүзеге асуына мүмкіндік береді. Демеушілік арқылы салынған мешіттің ел игілігіне берілуі қайырымдылық пен азаматтық жауапкершіліктің нақты көрінісі деуге болады. Мұндай бастамалардың құндылығы оның тек ғимарат салумен шектелмеуінде. Нысан пайдалануға берілгеннен кейін оның халыққа қызмет ету сапасы, мешіт жамағатының бірлігі, жастармен жүргізілетін жұмыс және ағартушылық қызметі маңызды болмақ. Өйткені мешіттің қоғамдық маңызы оның қабырғасының көлемімен емес, халыққа берер тәрбиесімен, қоғамдағы татулық пен өзара құрметті нығайтуға қосар үлесімен өлшенеді. Қызылорда облысында мешіттер санының артуы да өңірдегі діни инфрақұрылымның дамып келе жатқанын көрсетеді. Бүгінде облыста 195 мешіт халыққа қызмет көрсетеді. Оның 24-і Қызылорда қаласында орналасқан болса, «Ербатыр ата» мешіті шаһардағы 25-ші құлшылық үйі болып отыр. Бұл көрсеткіш облыстағы тұрғындардың діни қажеттіліктерін қамтамасыз етуге бағытталған жұмыстардың ауқымын аңғартады. Сонымен қатар мешіттердің саны артқан сайын олардың мазмұндық жұмысына қойылатын талап та күшейе түседі. Қазіргі мешіттер тек бес уақыт намаз оқылатын орын ғана емес, діни ағарту, отбасылық құндылықтарды насихаттау, қайырымдылық шараларын ұйымдастыру, жастармен жұмыс жүргізу сияқты бағыттарды қатар алып жүруі қажет. Әсіресе интернет кеңістігінде діни ақпараттың көптігі жағдайында мешіттердің сауатты әрі сенімді діни ақпарат көзі ретіндегі рөлін күшейту маңызды. Жастар кез келген ақпаратты әлеуметтік желіден іздейтін заманда оларды дұрыс бағытқа бағыттау үшін дін қызметкерлері де заман талабына сай жұмыс істеуі керек. Осы тұрғыдан жаңа мешіттің Құран оқыту бөлмесі мен дәрісханаларының болуы маңызды мүмкіндік береді. Мұнда діни сауат ашумен қатар, отбасы құндылықтары, үлкенді сыйлау, ата-анаға құрмет, отансүйгіштік, жауапкершілік секілді жалпыадамзаттық және ұлттық құндылықтарды насихаттауға болады. Мұндай тәрбие қоғамдағы тұрақтылық пен өзара түсіністікті нығайтуға да әсер етеді. Мешіттің ашылуына өңірдің қоғамдық өміріне еңбегі сіңген азаматтардың қатысуы да оның әлеуметтік маңызын арттыра түсті. Салтанатты шарада облыстық мәслихат төрағасы Мұрат Жолкелдіұлы, облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы Серік Әбішұлы және Қазақстанның Еңбек Ері, Қызылорда облысының Құрметті азаматы Абзал Жұмашұлы тұрғындарды жаңа мешіттің ашылуымен құттықтады. Бұл – мешіттің тек діни қауым үшін емес, жалпы қоғам үшін ортақ құндылықтарды дәріптейтін орын екенін көрсетеді. Сыр өңірінің тарихында мешіт пен медресе мәдениетінің орны ерекше. Дін мен дәстүр сабақтастығы қалыптасқан аймақта мешіттер халықтың рухани өмірімен тығыз байланысты болған. Сондықтан бүгінгі жаңа мешіттердің бой көтеруі сол дәстүрдің заманауи жағдайда жалғасып келе жатқанын аңғартады. Алайда қазіргі кезеңде мешіттердің алдына қойылатын міндеттер де өзгеріп келеді. Бұрын мешіттің негізгі қызметі құлшылықпен шектелсе, бүгінде оның ағартушылық, әлеуметтік және тәрбиелік бағыттары да кеңейіп отыр. Әсіресе қоғамдық тұрақтылықты сақтау мәселесінде дін қызметкерлерінің жауапкершілігі жоғары. Діни сауаты дұрыс қалыптасқан, қоғамдағы заң талаптарын құрметтейтін және дәстүрлі құндылықтарды бағалайтын азаматтарды тәрбиелеу – ортақ мақсат. Бұл ретте мешіттер мемлекеттік органдармен және қоғамдық ұйымдармен өзара байланыста жұмыс істеген жағдайда нәтижесі де жоғары болмақ. Тасбөгеттегі «Ербатыр ата» мешітінің ашылуы – осындай рухани ортаның қалыптасуына жасалған нақты қадам. Жаңа мешіттің бір мезетте 700 адамға дейін қабылдай алуы, ерлер мен әйелдерге арналған жеке залдардың болуы, Құран оқыту мен неке қиюға арналған арнайы бөлмелердің қарастырылуы тұрғындарға қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік береді. Ал екі дәрісхананың болуы оның білім беру және ағартушылық әлеуетін арттырады. Ең бастысы, жаңа мешіттің есігі тек құлшылық етушілерге ғана емес, рухани ізденістегі жастарға, отбасы құндылықтарын нығайтқысы келетін азаматтарға, діни сауатын арттырғысы келетін тұрғындарға ашық рухани орталыққа айналуы қажет. Қазір қоғамға мешіттердің көптігінен бұрын олардың сапалы қызметі, халықпен дұрыс байланысы және жастар тәрбиесіне қосатын үлесі маңызды. Сондықтан «Ербатыр ата» мешітінің алдағы қызметі оның сәулеттік келбеті мен сыйымдылығынан да маңызды болмақ. Егер мұнда жүйелі түрде дәрістер, Құран үйрету сабақтары, жастармен кездесулер, отбасы мәселелеріне қатысты түсіндіру жұмыстары мен қайырымдылық бастамалары ұйымдастырылса, мешіттің қоғамдағы рөлі одан әрі арта түседі. Тасбөгет тұрғындары үшін жаңа құлшылық үйінің ашылуы – рухани қажеттілікті өтеумен қатар, елдің береке-бірлігін нығайтатын игі бастама. Ал оны ел игілігіне жарату, жастарға дұрыс бағыт беру, ізгілік пен мейірімділікті насихаттау – мешіт ұжымына жүктелетін маңызды міндет. Бүгінде Сыр өңірінде 195 мешіттің халыққа қызмет көрсетуі діни инфрақұрылымның қалыптасқанын көрсетсе, ендігі міндет – осы нысандардың рухани-ағартушылық әлеуетін тиімді пайдалану. Тасбөгеттегі «Ербатыр ата» мешітінің ашылуы осы бағыттағы тағы бір маңызды қадам болып, тұрғындардың рухани өміріне жаңа серпін берері сөзсіз.
2026-08-14

