Қызылордада жол-көлік оқиғаларының алдын алу, қауіпті учаскелерді бақылау және заманауи технологияларды қолдану жұмыстары күшейтілуде.
Жол қауіпсіздігі – кез келген елді мекеннің жайлылығы мен тұрғындардың өмір сапасын айқындайтын маңызды көрсеткіштердің бірі. Күн сайын мыңдаған көлік қозғалып, жүздеген адам жолды жаяу кесіп өтетін Қызылорда үшін бұл мәселенің маңызы тіпті жоғары. Себебі жолдағы бір ғана ережені бұзу кейде орны толмас өкінішке әкелуі мүмкін.
Сондықтан жол-көлік оқиғаларының алдын алу – тек құқық бұзушылықты анықтап, жүргізушіге айыппұл салу емес. Бұл – жол инфрақұрылымын жетілдіруді, заманауи бақылау жүйелерін енгізуді, жүргізушілер мен жаяу жүргіншілердің мәдениетін арттыруды және қауіпті учаскелерге тұрақты талдау жүргізуді талап ететін кешенді жұмыс.
Қызылорда облысында осы бағыттағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Нәтижесінде жол-көлік оқиғалары 11,7 пайызға, ал жарақат алғандар саны 17 пайызға төмендеген. Бұл – профилактикалық және бақылау шараларының белгілі бір нәтиже беріп отырғанын көрсететін маңызды көрсеткіш.
Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында Қызылорда облысы Полиция департаменті Әкімшілік полиция басқармасы бастығының міндетін атқарушы Нұркен Бақтияров мәлімдеді.
Бақылау күшейсе, жауапкершілік те артады
Жолдағы тәртіпті қамтамасыз етудің бір бағыты – профилактика. Жыл басынан бері жол қозғалысы ережелерін сақтау бағытында 10 рейдтік іс-шара ұйымдастырылып, жүргізушілер мен жаяу жүргіншілер арасында түсіндіру жұмыстары жүргізілген.
Қазіргі таңда Ішкі істер министрлігінің нұсқауына сәйкес, 10-12 тамыз аралығында облыс аумағында «Қауіпсіз жол» жедел-профилактикалық іс-шарасы өтуде.
Мұндай шаралардың мақсаты – жол ережесін бұзғандарды жазалау ғана емес, жол қозғалысына қатысушылардың жауапкершілігін арттыру. Өйткені жолдағы қауіптің басым бөлігі кездейсоқ пайда болмайды. Жылдамдықты шамадан тыс арттыру, қарсы бағытқа шығу, қауіпсіздік белдігін тақпау, көлік жүргізу кезінде телефон қолдану немесе жаяу жүргіншінің белгіленбеген жерден жолды кесіп өтуі – қайталана беретін қауіп факторлары.
Осы себепті профилактикалық шаралар тұрақты жүргізілген сайын жол қозғалысына қатысушылардың тәртібін қалыптастыруға мүмкіндік артады.
Бүгінде облыс аумағында құқық бұзушылықтарды автоматты түрде анықтайтын 218 құрылғы штаттық режимде жұмыс істеп тұр. Есепті кезеңде осы автоматтандырылған құрылғылар арқылы шамамен 90 500 құқық бұзушылық анықталған.
Бұл көрсеткіштің өзі жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуде технологияның рөлі қаншалықты артқанын аңғартады.
Бұрын жол ережесін бұзған адамды анықтау үшін полиция қызметкерінің тікелей бақылауы қажет болса, бүгінде камералар мен автоматты жүйелер тәулік бойы бақылау жүргізуге мүмкіндік береді. Бұл бір жағынан құқық бұзушылықты анықтаудың тиімділігін арттырса, екінші жағынан жүргізушілердің жауапкершілігін күшейтеді.
Өйткені жүргізуші жолдағы бақылаудың тұрақты екенін білген жағдайда ережені сақтауға бейім болады. Ең бастысы – бақылаудың мақсаты айыппұл санын көбейту емес, жолдағы тәртіпті қалыптастыруға бағытталуы тиіс.
Қауіпсіздік белдігі мен телефон – елемеуге болмайтын факторлар
Жол-көлік оқиғаларының алдын алуда жүргізушінің тәртібі шешуші рөл атқарады. Әсіресе көлік жүргізу кезінде ұялы телефон пайдалану мәселесі өзекті.
Бірнеше секундқа экранға назар аударудың өзі жүргізушінің жол жағдайын бақылаудан қалуына жеткілікті. Сол секілді қауіпсіздік белдігін пайдаланбау апат болған жағдайда жарақат алу қаупін бірнеше есе арттырады.
Осы бағыттағы құқық бұзушылықтардың алдын алу мақсатында Қызылорда қаласының негізгі көшелері мен қиылыстарына 25 «Sunqar» құрылғысы орнатылып, іске қосылған.
Бұл құрылғылар жолдағы тәртіпті бақылаудың заманауи тәсілдерінің бірі ретінде қауіпсіздік белдігін пайдаланбау, көлік жүргізу кезінде ұялы телефон қолдану сияқты фактілерді анықтауға бағытталған.
Мұндай технологиялардың енгізілуі жол қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі цифрлық бақылаудың мүмкіндігін кеңейтеді. Бірақ технология қаншалықты жетілдірілгенімен, оның түпкі мақсаты адамды жазалау емес, адам өмірін қорғау болуы тиіс.
Орташа жылдамдықты бақылау – жолдағы маңызды тетік
Қызылорда облысындағы жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуде ұзақ қашықтықтағы автожолдарға да ерекше назар аударылуда.
Қызылорда қаласынан Ақтөбе облысының шекарасына дейінгі 566 шақырым жол учаскесіндегі алты стационарлық бақылау аркасына орташа жылдамдықты өлшейтін құрылғылар іске қосылған.
Бұл жүйенің ерекшелігі – жүргізушінің белгілі бір нүктедегі жылдамдығын ғана емес, жолдың белгілі бір бөлігіндегі орташа қозғалыс жылдамдығын бақылауға мүмкіндік беруінде.
Бұл жерде мәселе маңызды. Кейбір жүргізушілер камера тұрған жерде жылдамдықты уақытша төмендетіп, кейін қайтадан белгіленген шектен асырып жіберуі мүмкін. Орташа жылдамдықты бақылау осындай әрекеттердің алдын алуға бағытталған.
Әсіресе республикалық маңызы бар ұзақ жолдарда жылдамдықты шамадан тыс арттырудың салдары ауыр болуы мүмкін. Жол қашық болған сайын жүргізушінің шаршауы, назардың төмендеуі, қарсы бағытқа шығу немесе көлікті басқарудан айырылу қаупі де артады.
Сондықтан мұндай учаскелердегі тұрақты бақылаудың маңызы зор.
Қауіпті учаскелер назардан тыс қалмайды
Жол қауіпсіздігін қамтамасыз етудің тағы бір маңызды бағыты – жол-көлік оқиғалары жиі болатын учаскелерді анықтап, сол жерлердегі бақылауды күшейту.
Облыста жол-көлік оқиғалары жиі орын алатын аумақтарға талдау жасалып, полиция қызметкерлерінің сол жерлердегі тығыздығы арттырылуда. Бұл – кез келген профилактикалық жұмыстың нақты дерекке сүйенуі керектігін көрсетеді.
Яғни барлық жол учаскесіне бірдей қараудың орнына, нақты қауіп көбірек орын алатын нүктелерге басымдық беріледі. Бұл полиция ресурсын тиімді пайдалануға да мүмкіндік береді.
Сонымен бірге республикалық маңызы бар жолдарда бақылауды күшейту мақсатында 32 елді мекеннің учаскелік полиция инспекторы қосымша кезекшілікке тартылған.
Бұл шара әсіресе елді мекендер арқылы өтетін автожолдарда маңызды. Өйткені мұндай жерлерде көлік ағыны мен жаяу жүргіншілер қозғалысы қатар жүреді. Мектеп, дүкен, аялдама немесе қоғамдық нысандар орналасқан аумақтарда жол қауіпсіздігіне қойылатын талап та жоғары болуы керек.
Дроннан бастап жол инфрақұрылымына дейін
Қазіргі уақытта жолдағы құқық бұзушылықтарды анықтауда ұшқышсыз ұшу аппараттары да қолданылуда. Бұл – бақылау мүмкіндігін кеңейтетін заманауи құрал.
Алайда жол қауіпсіздігі тек камера мен полиция бақылауынан тұрмайды. Оның екінші маңызды бөлігі – дұрыс ұйымдастырылған жол инфрақұрылымы.
Осы бағытта мектеп маңындағы жаяу жүргіншілер өткелдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жолдардың жағдайын жақсарту және қауіпті учаскелерді ретке келтіру жұмыстары жүргізілуде.
Әсіресе мектептер маңындағы қауіпсіздік мәселесі ерекше назарды қажет етеді. Балалар жолдағы жағдайды ересектер сияқты толық бағалай алмайды. Сондықтан мектеп маңындағы өткелдердің көрінуі, жол белгілерінің болуы, жарықтандыру және көлік жылдамдығын шектеу секілді шаралардың барлығы кешенді түрде қаралуы тиіс.
Қауіпсіз жол – ортақ жауапкершілік
Жол қауіпсіздігі туралы сөз болғанда жауапкершілікті тек полицияға жүктеу дұрыс емес. Полиция тәртіпті бақылайды, инфрақұрылымға жауапты мекемелер жол жағдайын жақсартады. Бірақ рөлдегі адамның шешімі көбіне бәрінен маңызды.
Жүргізуші белгіленген жылдамдықты сақтаса, қауіпсіздік белдігін тақса, көлік жүргізу кезінде телефонға алаңдамаса және жолдағы басқа қатысушыларға құрметпен қараса, көптеген қауіптің алдын алуға болады.
Жаяу жүргінші де өз кезегінде белгіленген өткелмен өтіп, бағдаршам талаптарын сақтауы қажет. Әсіресе балалардың жолдағы қауіпсіздігіне ата-аналар мен педагогтер де жауапкершілікпен қарағаны жөн.
Жолдағы мәдениет – бір күнде қалыптаспайды. Ол тұрақты түсіндіру, бақылау және әр адамның жеке жауапкершілігі арқылы орнығады.
Қызылорда облысында жол-көлік оқиғаларының 11,7 пайызға, жарақат алғандар санының 17 пайызға төмендеуі атқарылған жұмыстың нәтижесі бар екенін көрсетеді. Бірақ бұл көрсеткіштермен тоқтап қалуға болмайды. Себебі жолдағы бір адамның өмірі – кез келген статистикадан әлдеқайда маңызды.
Алдағы міндет – жол-көлік оқиғаларын одан әрі азайту, адам өлімі мен ауыр жарақатқа әкелетін апаттардың алдын алу, қауіпті учаскелерді қауіпсіз ету және жол қозғалысына қатысушылардың мәдениетін көтеру.
Бұл үшін технология да, бақылау да, инфрақұрылым да қажет. Бірақ ең маңыздысы – жол ережесін сақтауды сыртқы бақылаудан емес, ішкі жауапкершіліктен бастау.
Өйткені жолдағы тәртіп – айыппұлдан қорқу емес, өз өмірің мен өзгенің өміріне деген құрмет.
Қауіпсіз жолды полиция ғана жасамайды. Қауіпсіз жолды – ережені сақтайтын жүргізуші, сақтық танытатын жаяу жүргінші және жауапкершілікпен ұйымдастырылған жол инфрақұрылымы бірге қалыптастырады.