Цифрландыру бүгінде әлемдік дамудың басты драйверіне айналды. Мемлекеттік басқарудан бастап денсаулық сақтау, білім беру, қоғамдық қауіпсіздік пен кәсіпкерлікке дейінгі барлық салада жаңа технологиялар кеңінен қолданылып келеді. Қазақстанда 2026 жылдың «Цифрландыру және жасанды интеллект жылы» болып жариялануы да осы бағыттағы жұмыстарды жаңа деңгейге көтеруді көздейді. Қызылорда облысында жүзеге асып жатқан жобалар бұл үрдістің өңірлік деңгейде нақты нәтижелер бере бастағанын көрсетеді.
Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз конференциясында облыстық цифрлық технологиялар басқармасының басшысы Сәбит Ибадулла Сыр өңіріндегі цифрлық трансформацияның негізгі бағыттарына тоқталды. Оның айтуынша, жасанды интеллектіні тиімді енгізудің басты шарты – сапалы кадр даярлау. Бұл бағытта Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті мен Сеул ұлттық ғылым және технология университетінің бірлескен жобасы – еліміздегі алғашқы Жасанды интеллект институтының жұмысы ерекше маңызға ие. Бүгінде мұнда 240 студент білім алып жатыр. Бұл – өңірдің болашақ IT мамандарын өз жерінде даярлауға мүмкіндік беретін маңызды қадам.
Алайда цифрландыру тек маман даярлаумен шектелмейді. Инновациялық экожүйені қалыптастыру да басты міндеттердің бірі. Соңғы үш жылда Kyzylorda Hub алаңында 48 стартаптың іске қосылып, ондаған жаңа жұмыс орнының құрылуы жастардың технологиялық кәсіпкерлікке қызығушылығы артып келе жатқанын аңғартады. Бұл – өңір экономикасын әртараптандыруға ықпал ететін маңызды бағыт.
Жасанды интеллектінің нақты пайдасы әлеуметтік салада айқын көріне бастады. Биыл облыстағы 21 медициналық ұйымға онкологиялық ауруларды ерте анықтайтын AI технологиясының енгізілуі – соның дәлелі. Ерте диагностика мыңдаған адамның өмірін сақтап қалуға мүмкіндік береді. Сондықтан медицинадағы цифрлық шешімдер тек технологиялық жаңалық емес, халық денсаулығына салынған инвестиция деуге болады.
Қоғамдық қауіпсіздік саласында да жаңа технологиялардың мүмкіндігі кеңінен пайдаланылып отыр. Өңірдегі 2100 бейнебақылау камерасы, 150 жылдамдық өлшегіш құрылғы және 80 интеллектуалды қиылыс бірыңғай жасанды интеллект жүйесіне біріктірілген. Сонымен бірге алғаш рет енгізілген SUNQAR құрылғылары қауіпсіздік белдігін тақпау немесе көлік жүргізу кезінде ұялы телефон пайдалану сияқты құқық бұзушылықтарды автоматты түрде анықтайды. Мұндай жүйелердің басты мақсаты – айыппұл салу емес, жол-көлік оқиғаларының алдын алып, адам өмірін қорғау.
Цифрлық басқарудың тағы бір маңызды бағыты – мемлекеттік қызметтердің тиімділігін арттыру. Осы мақсатта «Көмек-109» және «Көмек-112» жүйелерінің жасанды интеллект элементтері бар «Цифрлық қадағалау» пилоттық жобасына қосылуы тұрғындардың өтініштеріне жедел әрі дәл жауап беруге мүмкіндік береді. Бұл мемлекеттік қызмет көрсетудің жаңа сапалық кезеңіне жол ашады.
Алдағы жоспарлар да ауқымды. Жыл соңына дейін Қызылорда қаласында «Alem AI» базасында IT орталығын ашу көзделіп отыр. Бұл орталық стартаптарды қолдау, жаңа технологияларды дамыту және жастардың цифрлық дағдыларын жетілдіру алаңына айналмақ. Мұндай инфрақұрылым өңірдің инновациялық әлеуетін күшейтіп, жаңа инвестициялар мен жоғары технологиялық жұмыс орындарының көбеюіне ықпал етуі мүмкін.
Дегенмен цифрлық трансформация тек жаңа бағдарламалар мен құрылғылар орнатумен өлшенбейді. Оның табысты болуы инфрақұрылымның дайындығына, интернет сапасына, мамандардың біліктілігіне және халықтың цифрлық сауаттылығына тікелей байланысты. Сондықтан өңірлік ерекшеліктерді ескеріп, нақты мақсаттар мен кезең-кезеңімен жүзеге асатын жол карталарын әзірлеу – уақыт талабы.
Сыр өңірінде қолға алынған жобалар цифрландырудың мемлекеттік қызмет сапасын жақсартуға, қоғамдық қауіпсіздікті күшейтуге, денсаулық сақтау жүйесін жаңғыртуға және инновациялық экономиканы дамытуға бағытталғанын көрсетеді. Егер бұл бастамалар жүйелі түрде жалғасын тапса, Қызылорда алдағы жылдары еліміздегі цифрлық даму көшбасшыларының біріне айналуға толық мүмкіндік алады.