Ауыл шаруашылығы – өңір экономикасының маңызды салаларының бірі. Әсіресе мал шаруашылығымен айналысатын аймақтар үшін жануарлар денсаулығын сақтау, жұқпалы аурулардың алдын алу және эпизоотиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету – тек ветеринария қызметінің ғана емес, жалпы қоғамның қауіпсіздігіне тікелей әсер ететін маңызды мәселе. Себебі мал ауруының таралуы шаруалардың табысына зиян келтіріп қана қоймай, азық-түлік қауіпсіздігіне, халық денсаулығына және ауыл шаруашылығы өнімдерінің сапасына да ықпал етуі мүмкін.
Қызылорда облысында ветеринария саласын дамыту, эпизоотиялық тұрақтылықты сақтау және ауыл шаруашылығы жануарларының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүзеге асырылуда. Саладағы материалдық-техникалық базаны жаңарту, ветеринариялық қызметтің қолжетімділігін арттыру, аурулардың алдын алу және диагностикалық шараларды жетілдіру – бүгінгі күннің негізгі міндеттерінің қатарында.
Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында өткен баспасөз конференциясында Қызылорда облысының ветеринария басқармасының басшысы Шахмардан Қойшыбаев өңірдегі ветеринариялық ахуал мен атқарылып жатқан жұмыстар туралы баяндады.
Бүгінде облыстағы ветеринариялық қызметті 8 коммуналдық мемлекеттік кәсіпорын мен 139 ветеринариялық пункт қамтамасыз етеді. Салада 800-ден астам маман еңбек етеді. Бұл – ауылдық елді мекендердегі мал иелеріне ветеринариялық қызмет көрсету, аурудың алдын алу, диагностикалық зерттеулер жүргізу және эпизоотиялық жағдайды тұрақты бақылауда ұстау үшін қалыптасқан маңызды жүйе.
Ветеринария саласындағы ең басты бағыттың бірі – аса қауіпті жұқпалы аурулардың алдын алу. Себебі ауру анықталғаннан кейін оны жоюға қарағанда, алдын ала егу арқылы таралуына жол бермеу әлдеқайда тиімді. Осы мақсатта биыл аса қауіпті 13 жұқпалы аурудың алдын алуға арналған 4,4744 миллион доза ветеринариялық препарат аудандарға толық жеткізілген. Жоспарланған алдын ала егу жұмыстары 100 пайыз орындалды.
Бұл көрсеткіш өңірдегі ветеринариялық алдын алу шараларының жоспарлы түрде жүргізіліп жатқанын аңғартады. Вакцинация мал басын жұқпалы аурулардан қорғаумен қатар, аурудың бір елді мекеннен екіншісіне таралу қаупін төмендетеді. Әсіресе мал шаруашылығы кең тараған ауылдық аймақтарда мұндай жұмыстардың уақытылы әрі толық жүргізілуі эпизоотиялық тұрақтылықты сақтауда шешуші рөл атқарады.
– Эпизоотиялық тұрақтылықты сақтау ветеринария саласындағы басты міндеттердің бірі. Барлық алдын алу шаралары жоспарға сәйкес жүргізіліп, бүгінде облыста эпизоотиялық жағдай тұрақты қалыптасып отыр. Мал ауруын анықтау мақсатында диагностикалық жұмыстар да тұрақты жүргізілуде. Биыл жыл басынан бері 864,5 мың ауыл шаруашылығы жануары бруцеллезге тексерілді. Нәтижесінде ауру белгілері анықталған 37 ірі қара мен 9 ұсақ мал белгіленген тәртіппен жойылды. Сонымен қатар жыл басынан бері облыста 253,6 мың бас мал бірдейлендірілді. Ақпараттық жүйеде тіркелген ауыл шаруашылығы жануарларының саны 1 миллион 545,5 мың басқа жетіп, бұл мал есебін жүргізу мен ветеринариялық бақылауды күшейтуге мүмкіндік беріп отыр, – деді Шахмардан Сұлтанбекұлы.
Бруцеллез – ветеринариялық бақылауды үздіксіз жүргізуді қажет ететін аурулардың бірі. Сондықтан малды тұрақты тексеру, ауру белгілері анықталған жануарларды дер кезінде оқшаулау және ветеринариялық талаптарға сәйкес жою – аурудың одан әрі таралуына жол бермеудің маңызды тетігі. Жыл басынан бері 864,5 мыңнан астам ауыл шаруашылығы жануарының тексерілуі өңірдегі диагностикалық жұмыстардың ауқымды жүргізіліп жатқанын көрсетеді.
Мал басын бірдейлендіру де ветеринариялық бақылаудың маңызды бөлігі саналады. Әр жануардың ақпараттық жүйеде тіркелуі оның иесін, орналасқан жерін, ветеринариялық шаралардан өту тарихын және қозғалысын бақылауға мүмкіндік береді. Бұл әсіресе жұқпалы ауру анықталған жағдайда қауіпті аймақты жедел анықтап, қажетті шектеу және алдын алу шараларын уақытылы қабылдауға жағдай жасайды.
Қазіргі таңда облыстың ақпараттық жүйесінде 1 миллион 545,5 мың бас ауыл шаруашылығы жануары тіркелген. Мал басы туралы деректердің цифрлық жүйеде жинақталуы ветеринариялық бақылауды күшейтіп қана қоймай, саладағы нақты статистиканы қалыптастыруға, алдын алу шараларын тиімді жоспарлауға және мемлекеттік қолдау тетіктерін жетілдіруге мүмкіндік береді.
Ветеринариялық қызметтің сапасы тек мамандардың біліктілігіне емес, материалдық-техникалық базаға да байланысты. Ауылдық жерлердегі ветеринариялық пункттердің жағдайы, қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілуі және мамандардың жұмыс істеуіне қолайлы жағдай жасалуы қызметтің жеделдігі мен тиімділігіне тікелей әсер етеді.
Осы бағытта өңірдегі ветеринариялық инфрақұрылымды жаңғырту жұмыстары жүргізілуде. 2024–2025 жылдары 8 блоктық-модульдік ветеринариялық нысан пайдалануға берілді. Биыл Шиелі және Жаңақорған аудандарына төрт, Қызылорда қаласына бір модульдік ғимарат сатып алу жоспарланған.
Модульдік ветеринариялық нысандардың ашылуы ауылдық жерлердегі қызметтің қолжетімділігін арттырып, мамандардың жұмысын ұйымдастыруға және ветеринариялық шараларды сапалы жүргізуге мүмкіндік береді. Мұндай нысандарда ветеринар мамандарының жұмыс істеуіне қажетті жағдай жасалып, құжаттарды жүргізу мен ақпараттық жүйелерді пайдалану мүмкіндігі де кеңейеді.
Ветеринария саласының тиімді жұмысы – мал иелерінің жауапкершілігімен де тығыз байланысты. Мал иелері жануарларды уақытылы тіркетіп, жоспарлы вакцинация мен диагностикалық тексерулерден өткізуі, ветеринариялық талаптарды сақтауы қажет. Ауру белгілері байқалған жағдайда оны жасырмай, дереу ветеринар мамандарына хабарлау – аурудың таралуына жол бермеудің негізгі шарттарының бірі.
Өңірде эпизоотиялық жағдайдың тұрақты сақталуы – ветеринар мамандарының жүйелі жұмысы мен алдын алу шараларының нәтижесі. Дегенмен бұл тұрақтылықты сақтау үшін бақылау мен сақтықты әлсіретуге болмайды. Жұқпалы аурулардың алдын алу, мал басын толық бірдейлендіру, диагностикалық жұмыстарды тұрақты жүргізу және ветеринариялық инфрақұрылымды жаңарту – алдағы уақытта да саланың басым бағыттары болып қала береді.
Ветеринария – тек малды емдеумен шектелетін сала емес. Ол ауыл шаруашылығының тұрақты дамуына, азық-түлік қауіпсіздігіне, халық денсаулығын қорғауға және ауыл тұрғындарының экономикалық әл-ауқатына ықпал ететін маңызды жүйе. Сондықтан ветеринариялық қызметті жетілдіру – өңірдің аграрлық әлеуетін арттыруға бағытталған ұзақмерзімді инвестиция.