Өңдеуден өндіріске: Қызылорда автокөлік жасау саласында жаңа бағытқа бет бұрды
Қазақстанда өңдеу өнеркәсібін дамыту мемлекеттік экономикалық саясаттың негізгі басымдықтарының біріне айналды. Соның ішінде машина жасау және автокөлік өндірісін дамыту – экономиканы әртараптандырудың, жаңа жұмыс орындарын ашудың және экспорттық әлеуетті арттырудың маңызды тетігі ретінде қарастырылып келеді. Осы мәселе ҚР Премьер-министрі Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында кеңінен талқыланды. Жиынға облыс әкімі Мұрат Ергешбаев селекторлық режим арқылы қатысып, кейін өңірдегі автомобиль жасау саласының даму перспективалары жөнінде нақты міндеттер жүктеді.
Машина жасау – экономиканың жаңа драйвері
Соңғы жылдары Қазақстанда шикізаттық бағыттан өңдеуші өнеркәсіпке басымдық беру мәселесі күн тәртібінен түскен емес. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өз Жолдауларында қосылған құны жоғары өнім шығаратын өндірістерді көбейту, машина жасау саласын қолдау және ішкі нарықтағы отандық өнім үлесін арттыру жөнінде бірнеше рет тапсырма берген болатын.
Бұл міндеттер өңірлерге де жаңа жауапкершілік жүктеп отыр. Қызылорда облысында толық циклді автомобиль шығаратын зауыт әзірге жоқ болғанымен, машина жасау саласының негізін қалыптастыратын бағыттар кезең-кезеңімен дамып келеді.
Қызылордадағы өндірістің бүгінгі келбеті
Өңірде жүк вагондарын жөндеу, теміржол техникасына қызмет көрсету және қосалқы бөлшектер өндіру саласы қалыптасқан өндіріс бағыттарының бірі саналады.
Биылғы жылдың алғашқы жартыжылдығында осы сала кәсіпорындары 12 миллиард теңгенің қызметін көрсетіп, өндіріс көлемі 9,9 пайызға өсті. Бұл көрсеткіш өңдеу өнеркәсібіндегі тұрақты өсімнің сақталып отырғанын аңғартады.
Алайда облыс басшылығы ендігі мақсаттың тек жөндеу жұмыстарымен шектелмей, толыққанды өнеркәсіптік өндіріске көшу екенін атап өтті. Бұл – өңір экономикасы үшін сапалық жаңа кезең.
Вагон құрастыру – жаңа өндірістің бастауы
Қызылорда қаласындағы «Марал-Нұр» серіктестігінің жүзеге асырып жатқан жобасы осы бағыттағы маңызды бастамалардың бірі.
Кәсіпорын вагондарды жөндеумен қатар, заманауи жолаушылар вагондарын құрастыру жұмыстарын кезең-кезеңімен қолға алып отыр. Мұндай жобалар теміржол саласындағы импортқа тәуелділікті азайтып, отандық өндірістің үлесін арттыруға мүмкіндік береді.
Сонымен бірге жоғары технологиялы өндірістердің қалыптасуына, жаңа инженерлік шешімдердің енгізілуіне және жергілікті мамандардың тәжірибесін арттыруға ықпал етеді.
Аралдағы жаңа өндіріс – мотоцикл құрастыру
Өңірдегі тағы бір тың жоба – Арал ауданында іске асырылып жатқан «Дара Мото» инвестициялық бастамасы.
Бұл жоба аясында Қызылорда облысында алғаш рет мотоциклдер мен мопедтер құрастырылып жатыр. Бұрын мұндай өндіріс өңірде болмағандықтан, бұл бастама өңдеу өнеркәсібінің жаңа бағытын қалыптастыратын маңызды жоба ретінде бағалануда.
Егер өндіріс көлемі кезең-кезеңімен ұлғайса, ішкі нарықты қамтып қана қоймай, болашақта көршілес өңірлер мен шетелдік нарықтарға өнім экспорттау мүмкіндігі де артады.
Кадр мәселесі – басты назарда
Кез келген өндірістің табысты болуы білікті мамандарға байланысты.
Бұл бағытта Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті мен И.Әбдікәрімов атындағы аграрлық-техникалық колледжі қажетті кадрларды даярлап келеді. Кейінгі екі жыл ішінде 200 студент көлік, логистика, техникалық қызмет көрсету және теміржол мамандықтары бойынша білім алып, өндіріс орындарына жұмысқа орналасқан.
Бұл – білім беру ұйымдары мен өндіріс арасындағы байланыстың нығайып келе жатқанын көрсетеді. Алдағы уақытта жаңа кәсіпорындардың ашылуы кадрларға деген сұранысты одан әрі арттырады.
Инвестиция – өндірістің қозғаушы күші
Облыс әкімі жауапты басқармалар мен аудан әкімдеріне жаңа инвестициялық жобаларды тарту, кәсіпорындардың өндірістік жүктемесіне тұрақты мониторинг жүргізу және өнім көлемін арттыру жөнінде нақты тапсырмалар берді.
Бұл тапсырмалар тек бүгінгі өндіріс көлемін сақтап қалуға емес, жаңа зауыттар ашуға, технологиялық жаңғыртуға және өңірдің индустриялық әлеуетін күшейтуге бағытталған.
Өнеркәсіптің дамуы өз кезегінде шағын және орта бизнестің дамуына, логистика қызметтерінің кеңеюіне және жаңа жұмыс орындарының ашылуына ықпал етеді.
Үкімет отырысында өзге де маңызды мәселелер көтерілді
Жиын барысында тек машина жасау саласы ғана емес, өңір үшін өзекті бірнеше мәселе қаралды.
Соның бірі – дала және орман өрттерінің алдын алу. Биылғы алты айда облыста 24 дала өрті тіркелген. Өңірдің құрғақ климаты мен желді ауа райы өрттің тез таралуына қолайлы жағдай жасайтындықтан, қауіпсіздік талаптарын сақтау және профилактикалық жұмыстарды күшейту міндеті қойылды.
Сонымен қатар қала мен аудандардағы байланыс сапасын жақсарту, цифрлық инфрақұрылымды дамыту, ветеринария саласындағы статистикалық деректер жүйесін қалпына келтіру және мемлекеттік органдардың хаттамалық тапсырмаларды уақытылы орындауы мәселелері де күн тәртібінде болды.
Индустриялық даму – өңір экономикасының жаңа мүмкіндігі
Қызылорда облысы бұрын негізінен мұнай-газ және ауыл шаруашылығы өңірі ретінде танылып келсе, бүгінде өңдеу өнеркәсібін дамыту арқылы экономиканың құрылымын әртараптандыруға бет бұрып отыр.
Вагон құрастыру, мотоцикл өндірісі, жаңа инвестициялық жобалар мен білікті кадрларды даярлау – осы бағыттағы нақты қадамдардың бірі. Бұл бастамалар табысты жүзеге асқан жағдайда өңірде жоғары қосылған құны бар өнім өндірісі артып, экспорт көлемі ұлғаяды, жаңа жұмыс орындары ашылып, жергілікті экономиканың бәсекеге қабілеттілігі күшейе түседі.
Өңдеуден өндіріске көшу – уақыт талабы. Ал Қызылордада қолға алынған жаңа жобалар осы стратегиялық бағыттың өңірде нақты іске асып келе жатқанын көрсетеді.