Қоғамдық тұрақтылық пен діни келісім – ел бірлігінің берік негізі.
Қызылорда облысында қоғамдық тұрақтылықты сақтау мен діни ахуалды орнықты дамыту бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасып келеді. Бұл мәселе өңір басшылығы үшін тек діни саланың шеңберіндегі міндет емес, қоғамның бірлігіне, азаматтардың өзара түсіністігіне және елдегі тұрақтылыққа тікелей әсер ететін маңызды бағыттардың бірі. Осыған байланысты облыс әкімі Мұрат Ергешбаевтың Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлымен кездесуі өңірдегі діни ахуал мен қоғамдық келісімді одан әрі нығайту мәселелерін талқылаған маңызды басқосулардың бірі болды. Кездесуде діни тұрақтылықты сақтау, халық арасында түсіндіру жұмыстарын күшейту, жастардың рухани тәрбиесіне көңіл бөлу және жат діни ағымдардың алдын алу бағытындағы жұмыстар сөз болды. Қызылорда – тарихи тамыры терең, ұлттық дәстүрі мен салт-санасы берік сақталған өңір. Сыр бойында ислам діні ғасырлар бойы халықтың рухани өмірімен біте қайнасып, ұлттық құндылықтармен сабақтасып келеді. Сондықтан аймақтағы діни ахуалдың тұрақтылығы қоғамдық өмірдің басқа да салаларына әсер ететін маңызды фактор ретінде қарастырылады. Бүгінде өңірдегі діни жағдайдың тұрақты болуы – жергілікті атқарушы органдардың, құқық қорғау құрылымдарының және діни қызметкерлердің бірлескен жұмысының нәтижесі. Облыс әкімінің айтуынша, тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында өңірде небәрі 14 мешіт болса, бүгінде олардың саны 195-ке жеткен. Бұл көрсеткіш Сыр өңіріндегі діни инфрақұрылымның айтарлықтай кеңейгенін аңғартады. Мешіттердің көбеюі тұрғындардың діни қажеттіліктерін өтеуге мүмкіндік берумен қатар, олардың ағартушылық және тәрбиелік қызметін де күшейтуге жағдай жасап отыр. Қазір облыста тағы 6 мешіттің құрылысы жүргізілуде. Олардың үшеуі бір мезетте шамамен 1000 адамды қабылдай алатын ірі ғибадат орындары болмақ. Бұл, бір жағынан, өңірдегі діни нысандардың материалдық базасын нығайтса, екінші жағынан, мешіттердің қоғамдық және рухани өмірдегі рөлін арттыра түседі. Тасбөгет кентінде кәсіпкерлердің демеушілігімен салынған жаңа мешіттің ресми түрде ашылуы да осы жұмыстардың нақты нәтижелерінің бірі. Мұндай нысандардың бой көтеруі діни ғибадат жасауға арналған орынмен ғана шектелмей, тұрғындардың басын қосатын, жастарға тәлім-тәрбие беретін, ізгілік пен қайырымдылықты насихаттайтын рухани орталықтардың қалыптасуына жол ашады. Сонымен қатар Арал және Байқоңыр қалаларында салынып жатқан мешіттердің де жуық арада пайдалануға берілуі көзделіп отыр. Дегенмен бүгінгі қоғам жағдайында діни нысандардың санын арттырумен қатар, олардың сапалы мазмұндық жұмысын қамтамасыз ету де аса маңызды. Себебі қазіргі ақпараттық кеңістікте азаматтар діни мәліметті тек мешіттен немесе дін қызметкерлерінен ғана емес, әлеуметтік желілер мен түрлі интернет ресурстарынан да алады. Ақпараттың қолжетімділігі артқан сайын оның сапасына қатысты мәселе де күрделене түсуде. Әсіресе жастардың діни сауатын арттыру, дәстүрлі діни құндылықтар мен радикалды көзқарастардың ара-жігін түсіндіру – уақыт талабы. Осы тұрғыдан алғанда, облыстағы діни қызметкерлер құрамының басым бөлігінің жас әрі жоғары білімді мамандардан тұруы маңызды. Бұл – діни саланың заман талабына бейімделіп, сауатты мамандармен толықтырылып келе жатқанын көрсетеді. Жастармен жұмыс жүргізетін дін мамандары олардың сұрақтарына заманауи тілде жауап беріп, діни ақпаратты түсінікті әрі ғылыми негізде жеткізе алуы қажет. Өйткені жас буынның діни білімге деген қызығушылығы артқан сайын дұрыс ақпаратқа деген қажеттілік те күшейеді. Діни тұрақтылықты қамтамасыз етудегі тағы бір маңызды бағыт – жат ағымдардың алдын алу. Бұл мәселе тек құқық қорғау органдарының немесе дін саласы мамандарының міндеті ретінде қаралмауы тиіс. Оның алдын алу үшін отбасы, мектеп, жоғары оқу орындары, мешіттер, қоғамдық ұйымдар және мемлекеттік органдар арасында өзара ықпалдастық қажет. Қызылорда облысында әкімдік пен құқық қорғау органдарының қызметкерлері қала, аудан және шалғай елді мекендерде тұрғындар арасында тұрақты түсіндіру жұмыстарын жүргізіп келеді. Мұндай жұмыстардың маңызы әсіресе ақпараттық кеңістік кеңейіп, әлеуметтік желілер арқылы түрлі діни мазмұндағы ақпараттың жылдам таралуы жағдайында арта түседі. «Заң мен тәртіп» қағидаты аясындағы түсіндіру жұмыстарының негізгі мәні де осында. Яғни азаматтарға заң талаптарын түсіндірумен қатар, олардың діни сауатын арттыру, күмәнді ақпаратқа сыни көзқарас қалыптастыру және қоғамдағы өзара құрмет пен жауапкершілік құндылықтарын орнықтыру маңызды. Бұл ретте діни мәселелерді тек тыйым салу немесе бақылау тұрғысынан қарастыру жеткіліксіз. Ұзақ мерзімді нәтиже үшін профилактикаға, ағартушылыққа және жастармен жүйелі жұмысқа басымдық берген жөн. Әсіресе шалғай елді мекендердегі тұрғындардың сапалы діни ақпаратқа қолжетімділігін арттыру – маңызды міндеттердің бірі. Өйткені ақпарат тапшылығы немесе діни сауаттың төмендігі кей жағдайда азаматтардың күмәнді дереккөздерге жүгінуіне себеп болуы мүмкін. Сондықтан білікті имамдардың елді мекендерге барып, тұрғындармен ашық форматта кездесуі, жастардың сұрақтарына жауап беруі, отбасы құндылықтары мен дәстүрлі исламның ұстанымдарын түсіндіруі өз нәтижесін береді. Кездесуде Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың өскелең ұрпақтың рухани тәрбиесіне ерекше мән беріп отырғаны да атап өтілді. Шын мәнінде, рухани тәрбие – қоғамдық тұрақтылықтың ұзақ мерзімді негіздерінің бірі. Жастарға тек діни білім беріп қана қоймай, олардың бойына отансүйгіштік, жауапкершілік, еңбекқорлық, үлкенге құрмет, кішіге ізет, отбасыға адалдық сияқты ұлттық құндылықтарды сіңіру маңызды. Дін мен ұлттық дәстүрдің сабақтастығын дұрыс түсіндіру де осы міндеттің бір бөлігі. Бұл бағытта мешіттердің ағартушылық әлеуетін тиімді пайдалану қажет. Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының өңірдегі жұмыстарға оң бағасын беруі және бірлескен бастамаларға ризашылығын білдіруі де мемлекеттік органдар мен діни басқарма арасындағы өзара іс-қимылдың маңызын көрсетеді. Қоғамдық тұрақтылықты қамтамасыз ету бір ғана мекеменің жұмысы емес. Бұл – ортақ жауапкершілік. Мемлекеттік органдар заң талаптарының орындалуын қамтамасыз етсе, дін қызметкерлері халықтың рухани сұранысына жауап беріп, діни сауатты арттыруға үлес қосады. Ал қоғам мен отбасы жастардың қалыптасуына тікелей ықпал етеді. Осы буындардың өзара байланысы неғұрлым жүйелі болған сайын, қоғамдағы діни және әлеуметтік тұрақтылық та соғұрлым берік болады. Қызылордадағы 195 мешіттің қызметі, жаңадан салынып жатқан ғибадат үйлері, жас әрі білімді дін мамандарының жұмысы және мемлекеттік органдармен бірлескен профилактикалық шаралар – осы бағыттағы жүйелі саясаттың көрінісі. Ең бастысы, діни ахуалға қатысты жұмыстар тек мәселе туындаған кезде қолға алынбай, алдын алу қағидатына негізделуі керек. Себебі қоғамдық тұрақтылықтың ең тиімді жолы – қауіптің салдарымен күресуден бұрын оның алдын алу. Ал бұл үшін халықпен ашық диалог, сапалы діни ағарту, жастармен тұрақты жұмыс және заң талаптарын сақтау қатар жүруі тиіс. Сыр өңіріндегі діни ахуалдың тұрақтылығы да осындай кешенді жұмыстардың нәтижесінде қалыптасып отыр. Алдағы кезеңде мемлекеттік органдар мен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының бірлескен бастамалары жалғасын тауып, діни сауатты арттыруға, жастардың рухани иммунитетін күшейтуге және қоғамдағы өзара түсіністік пен келісімді нығайтуға бағытталса, бұл ел бірлігі мен қоғамдық тұрақтылықты сақтауға қосылған маңызды үлес болмақ.