Кітап оқитын ұлт – кемел қоғамның кепілі.
Қоғамның интеллектуалдық әлеуеті ең алдымен оның кітапқа деген көзқарасымен өлшенеді. Ақпараттың сан түрі қолжетімді болған қазіргі цифрлық дәуірде кітаптың құндылығы кеміген жоқ, керісінше терең ойлау, сыни пайымдау және ұлттық сананы қалыптастырудағы рөлі бұрынғыдан да арта түсті. Сондықтан Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың кітап оқу мәдениетін дамыту жөніндегі бастамасы жай ғана мәдени жоба емес, ұлттың болашағына бағытталған стратегиялық қадам болып саналады.
Осы мақсаттағы маңызды бастамалардың бірі – Қызылорда облысы әкімдігі мен «Кітап оқитын ұлт» қоғамдық қоры арасында өзара ынтымақтастық туралы меморандумның жасалуы. Бұл құжат формалды келісім ғана емес, өңірдегі рухани саясаттың жаңа кезеңге қадам басқанын білдіреді.
Бүгінде әлем елдері білім мен технологияның бәсекесіне көшті. Мұндай жағдайда табиғи ресурстан бұрын адами капиталдың сапасы шешуші факторға айналып отыр. Ал сапалы адами капиталдың негізі – кітаппен сусындаған, ойлау мәдениеті қалыптасқан, дүниетанымы кең тұлға. Сондықтан кітап оқуды насихаттау – мәдени шара ғана емес, мемлекет дамуының маңызды тетігі.
Қол қойылған меморандум аясында өңірде «Кітап оқитын ұлт» жобасы жүйелі түрде жүзеге асырылады. Бұл кітап оқу мәдениетін кеңінен дәріптеуге, ұлттық әдебиетті насихаттауға және жастардың кітапқа деген қызығушылығын арттыруға бағытталған жаңа жобалар мен іс-шаралардың бастамасы болмақ.
Соңғы жылдары Қызылорда облысында руханият саласына ерекше көңіл бөлініп келеді. Жаңа кітапханалардың ашылуы, кітап қорларының жаңаруы, әдеби кештердің, оқырмандар форумдарының және кітап фестивальдерінің ұйымдастырылуы – осы бағыттағы жүйелі жұмыстың нақты көрінісі. Ендігі меморандум сол жұмыстарды жаңа деңгейге көтеріп, мемлекеттік құрылымдар мен азаматтық қоғам институттарының күшін біріктіруге мүмкіндік береді.
Кітап оқу мәдениетін қалыптастыру тек кітапхана қызметкерлерінің немесе білім саласының міндеті емес. Бұл – отбасыдан басталып, мектепте жалғасып, қоғам болып қолдау көрсететін ұзақ мерзімді үрдіс. Бала кітапқа қызығуы үшін ең алдымен ата-ананың өзі кітап оқуы керек. Ал жастардың әдебиетке бет бұруына заманауи форматтағы кездесулер, әдеби жобалар, пікірталастар мен шығармашылық алаңдар ықпал етеді.
Ұлттық әдебиетті дәріптеу – ұлттық болмысты сақтаудың маңызды тетігі. Қазақ әдебиетінде халықтың тарихы, дүниетанымы, рухани құндылықтары мен өмірлік тәжірибесі жинақталған. Сондықтан кітап оқу арқылы жас ұрпақ тек білім алып қана қоймай, өзінің тарихи тамыры мен ұлттық құндылықтарын тереңірек таниды.
Меморандумда белгіленген мақсаттардың бірі – шығармашыл, жасампаз әрі бәсекеге қабілетті тұлға тәрбиелеу. Бұл міндеттің жүзеге асуы кітап оқу мәдениетінің қоғамдағы күнделікті өмір салтына айналуымен тікелей байланысты. Өйткені кітап оқитын адам ізденеді, сараптайды, ой қорытады және жаңашылдыққа бейім келеді.
Қазіргі ақпарат тасқынында адамның назарын әлеуметтік желі мен қысқа форматтағы контент жаулап алғаны жасырын емес. Осындай кезеңде кітаптың беделін арттыру – уақыт талабы. Бұл ретте мемлекеттік органдардың, қоғамдық ұйымдардың, білім беру мекемелерінің және зиялы қауымның бірлескен жұмысы ерекше маңызға ие.
Қызылорда облысында қолға алынған бұл бастама тек бүгінгі оқырман санын көбейтуді көздемейді. Оның түпкі мақсаты – кітапты қоғамның өмір салтына айналдырып, білімді, парасатты әрі рухани бай ұрпақ тәрбиелеу. Өйткені кітап оқитын қоғам – ойлайтын қоғам. Ал ойлайтын қоғам ғана тұрақты дамуға, өркениетті болашаққа және ұлттық бәсекеге қабілеттілікке қол жеткізе алады.